Nefroloji ve Üroloji — TUS — Klinik Tıp Bilimleri soruları

Kısaca — Ambulatuvar izlem, günlük yaşam ve uyku boyunca çoklu ölçüm yaparak kalıcı hipertansiyonu klinik kaygısına bağlı yükselmeden ayırır.

Ambulatuvar kan basıncı izlemi uyanıklık ve uyku dönemlerindeki değerleri otomatik olarak kaydeder; böylece tek bir ortamın etkisi yerine gerçek kan basıncı yükünü ve gece paternini gösterir. Klinik ölçümler yüksek, ambulatuvar değerler normalse beyaz önlük hipertansiyonu; her ikisi yüksekse ambulatuvar hipertansiyon saptanır.

Tanıya götüren bulgular

• Üç ayrı ziyarette uygun manşetle yüksek değerler ölçülmesi → ölçüm hatasından çok doğrulanması gereken kalıcı bir patern oluşturur.
• Ev ölçümlerinin çoğunun normal olması → klinik ve günlük yaşam değerleri arasında uyumsuzluk bulunduğunu gösterir.
• Klinikte belirgin kaygı yaşanması → beyaz önlük etkisini olası kılar.
• Fizik muayenesi ve temel incelemelerin normal olması → önce kan basıncı fenotipinin doğrulanmasını gerektirir.

Neden diğerleri değil

• Tek seferlik egzersiz testi — Efor yanıtını değerlendirir; günlük kan basıncı yükünü veya beyaz önlük etkisini sınıflandıramaz.
• Renal arter anjiyografisi — Renovasküler neden araştıran girişimsel yöntemdir; hipertansiyon doğrulanmadan ilk basamakta kullanılmaz.
• Ekokardiyografide sol ventrikül kütlesi ölçümü — Hedef organ etkisini gösterir; normal ya da artmış olması kan basıncı fenotipini belirlemez.
• Serum katekolamin düzeyi — Feokromositoma kuşkusunda neden araştırır; klinik ve ev ölçümleri arasındaki farkı açıklayan test değildir.

Aklında kalsın

Maskeli hipertansiyon beyaz önlük hipertansiyonunun tersidir: klinik değerler normal görünürken ambulatuvar değerler yüksektir.

Kısaca — Shiga toksininin endotel hasarı renal mikrodamarlarda trombüs oluşturarak hemoliz, trombosit tüketimi ve akut böbrek hasarı yapar.

Toksine bağlı glomerüler endotel hasarı trombositten zengin mikrotrombüsleri tetikler. Trombositler tüketilirken daralmış ve fibrinli damarlardan geçen eritrositler parçalanır; ortaya çıkan mikroanjiyopatik hemolize böbrek işlev bozukluğu eşlik eder.

Tanıya götüren bulgular

• Kanlı ishalden sonra başlaması → Shiga toksiniyle ilişkili enterik süreci destekler.
• Anemi, retikülositoz, indirekt bilirübin artışı ve şistositler → mikroanjiyopatik hemolizi gösterir.
• Trombositopeni ve peteşiler → mikrodamar trombüslerinde trombosit tüketimini düşündürür.
• Oligüri ve kreatinin yüksekliği → renal mikrovasküler hasarın klinik sonucudur.

Neden diğerleri değil

• İmmün trombositopeni — İzole trombositopeni yapar; şistositli hemoliz ve akut böbrek hasarı beklenmez.
• Otoimmün hemolitik anemi — Antikor aracılı hemolizde sferosit ve pozitif antiglobulin testi beklenir; trombosit tüketimi açıklanmaz.
• Dissemine intravasküler koagülasyon — Koagülasyon faktörlerini tüketerek PT ve aPTT’yi uzatır; burada ikisi de normaldir.
• Trombotik trombositopenik purpura — Ağır ADAMTS13 eksikliğiyle ilişkilidir; ishal sonrası böbrek ağırlıklı çocukluk tablosu HÜS’ü destekler.

Aklında kalsın

Kompleman aracılı atipik hemolitik üremik sendrom genellikle belirgin ishalli prodrom olmadan gelişir ve yineleme eğilimi taşır.

Kısaca — Escherichia coli en sık etkendir; uygun örnek kültürü tanıyı doğrular ve yineleme görüntülemeyi gerektirebildiğinden üç ifade de doğrudur.

İfadeler çocukluk çağı idrar yolu enfeksiyonunda etkeni, kesin tanı yöntemini ve yapısal bozukluk araştırılmasını sınamaktadır.

İfadeler

• I — En sık etken Escherichia coli’dir — doğru; bağırsak florasından periüretral bölgeye kolonize olan üropatojenik suşlar asendan enfeksiyonların çoğundan sorumludur.
• II — Tanı idrar kültürü ile konur — doğru; klinik ve tam idrar incelemesi enfeksiyonu düşündürür, ancak uygun yöntemle alınmış örnekte anlamlı bakteri üremesi tanıyı doğrular.
• III — Tekrarlayan enfeksiyonda görüntüleme düşünülür — doğru; yineleme, vezikoüreteral reflü veya obstrüksiyon gibi enfeksiyona yatkınlık oluşturan üriner sistem anomalilerini düşündürür.

Aklında kalsın

Torba idrar örneğinin kontaminasyon riski yüksek olduğundan pozitif kültürü tanı koydurmaz; kateterizasyon veya suprapubik aspirasyon daha güvenilir örnek sağlar. Üçü de doğru olduğundan cevap I, II ve III’tür.