Sözel Mantık, kişiler, nesneler veya etkinlikler arasındaki sıralama, konum ve zaman ilişkilerini verilen koşullara göre çözümlemeyi kapsar.
Öğrencinin koşulları birlikte değerlendirebilmesi, bilgileri tablo ya da şemaya aktarabilmesi ve kesin sonuçlarla olası durumları ayırt edebilmesi beklenir. TYT Türkçe kapsamında bu konu, raflara yerleştirme, oturma düzeni veya günlere etkinlik dağıtma gibi kurgular üzerinden sorulabilir. Sorularda kesinlikle doğru olan yargı, bir kişinin sırası ya da bir etkinliğin günü aranabilir.
Seçenekler farklı yerleşimler, konumlar veya yargılar sunabilir. Hemen önce ve hemen sonra ifadelerini genel öncelik ilişkisiyle karıştırmak, olumsuz koşulları gözden kaçırmak ve yalnızca bir koşula bakarak karar vermek sık yapılan hatalardır.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Bir kitaplıkta üst, orta ve alt olmak üzere üç raf vardır. Bu raflara sözlük, atlas ve roman birer tane yerleştirilecektir.
Sözlük, atlasın üstünde değildir.
Roman en alt rafta değildir.
Atlas, romandan üsttedir.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
Cevabı göster
Cevap: D — Sözlük alt raftadır.
Kısaca — Kesin olan, sözlüğün alt rafta olduğudur.
Roman en altta olamaz; atlas da romandan üstte olmak zorunda olduğundan roman en üstte de duramaz, çünkü üstte atlasa yer kalmaz. O hâlde roman orta, atlas üst raftadır; geriye alt raf kalır. Sözlük atlasın üstünde olmadığı için zaten oraya yerleşir. Atlası orta saymak caziptir ama o zaman roman alta düşer ve ikinci kural bozulur.
2. soruKolay
Kaan, Lale, Mert ve Nisa bir sıraya soldan sağa oturmuştur.
Kaan, Lale’nin hemen sağındadır.
Lale en soldadır.
Mert en sağdadır.
Nisa, Mert’in solundadır.
Nisa soldan kaçıncı sıradadır?
Cevabı göster
Cevap: C — 3.
Lale en solda ve Kaan hemen sağında olduğundan sıra Lale–Kaan ile başlar; Mert en sağda olduğundan dizi Lale–Kaan–Nisa–Mert olur ve Nisa soldan üçüncüdür.
3. soruOrta
Pazartesiden cumaya kadar her gün bir etkinlik düzenlenecektir: tiyatro, konser, sergi, sinema ve konferans.
Sinema pazartesidir.
Tiyatro cuma günü değildir.
Konser, tiyatrodan hemen sonradır.
Sergi cuma günü değildir.
Sergi perşembe günüdür.
Konferans, sergiden hemen önce değildir.
Konferans hangi gündür?
Cevabı göster
Cevap: E — Cuma
Sinema pazartesi, sergi perşembe günüdür; geriye tiyatro, konser ve konferans için salı, çarşamba ve cuma kalır. Konser tiyatrodan hemen sonra olduğundan ikisi ardışık olmalıdır: çarşamba–perşembe sergiyle çakışır, tiyatro cuma da olamayacağından tek olanak salı–çarşambadır. Böylece konferansa cuma günü kalır; konferans sergiden hemen önceki gün (çarşamba) olmadığı için son koşul da sağlanır.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
TYT (Temel Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın birinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.