Gebelikte tiroid bağlayıcı globulin artar ve toplam tiroksin yükselir; serbest hormon düzeyi ise büyük ölçüde korunur, bu yüzden tiroid testleri gebeliğe özgü aralıklarla yorumlanır.
Gebelik Fizyolojisi ve Antenatal Bakım konusu kalp, damar, böbrek, solunum ve hematolojik sistemdeki uyum değişikliklerini, teratojen ilaçları ve antenatal izlemde yapılan taramaları kapsar. Glomerüler filtrasyon hızı arttığı için serum kreatinini gebe olmayan kadınlara göre daha düşük seyreder.
Sorular numaralı ifadelerden hangilerinin doğru olduğunu soran öncüllü biçimde, ilaç ile fetal etkisini ilişkilendiren kısa sorularda ya da taramada kullanılacak testi soran köklerle gelir.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
İlk antenatal başvuruda semptomu olmayan gebede asemptomatik bakteriürinin taranması için en uygun test aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: A — İdrar kültürü
Kısaca — İdrar kültürü, yakınma bulunmasa da anlamlı bakteri çoğalmasını doğrudan gösterip etkeni belirlediği için tarama testidir.
Asemptomatik kişide klinik bulgu ve sistemik inflamasyon belirteçleri enfeksiyonu yakalamaya elverişli değildir. Uygun alınmış idrarın kültürü bakteri yükünü ve etkeni ortaya koyar; saptanan bakteriürinin tedavisi gebelikte piyelonefrit gelişme riskini azaltır.
Mikroskopik idrar incelemesi — Piyüri veya bakteri görülebilir ancak anlamlı bakteriüriyi kantitatif olarak doğrulamaz ve etkeni belirlemez.
İdrar Gram boyaması — Bakteriyi gösterebilir; gebelik taramasında anlamlı kolonizasyonu ve tedaviyi yönlendirecek etkeni saptamak için kültürün yerini tutmaz.
İdrar sitolojisi — Ürotelyal hücreleri değerlendirir; asemptomatik bakteriüri taramasının yöntemi değildir.
Aklında kalsın
Negatif lökosit esteraz veya nitrit sonucu asemptomatik bakteriüriyi güvenle dışlamaz; gebelik taramasında kültürün yerini tutmaz.
2. soruKolay
I. Plazma hacmi artar
II. Kalp debisi artar
III. Fizyolojik dilüsyonel anemi görülebilir
IV. Sistemik vasküler direnç artar
Gebelikteki fizyolojik değişikliklerle ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
Cevabı göster
Cevap: A — I, II ve III
Kısaca — Plazma hacmi ve debi artarken sistemik direnç düştüğü için dilüsyonel anemi gelişebilir; doğru bileşim I, II ve III’tür.
Gebeliğin dolaşım uyumu, uteroplasental gereksinimi yüksek debili fakat düşük dirençli bir sistemle karşılar. Plazma genişlemesinin eritrosit kütlesi artışını aşması hemoglobin yoğunluğunu azaltır.
İfadeler
I — Plazma hacmi artar — doğru, sodyum ve su tutulumu dolaşan hacmi genişletir.
II — Kalp debisi artar — doğru, kalp hızı ve atım hacmindeki artış uteroplasental kan akımını destekler.
III — Fizyolojik dilüsyonel anemi görülebilir — doğru, plazma hacmi eritrosit kütlesinden daha fazla artar.
IV — Sistemik vasküler direnç artar — yanlış, vazodilatasyon ve düşük dirençli uteroplasental dolaşım sistemik direnci azaltır.
Aklında kalsın
İleri gebelikte sırtüstü yatış vena kavayı sıkıştırarak venöz dönüşü ve kalp debisini düşürebilir; sol yana dönüş bu basıyı azaltır. I, II ve III doğru, IV yanlış olduğundan cevap I, II ve III’tür.
3. soruKolay
Aşağıdaki ilaçlardan hangisi, gebelikte kullanıldığında fetal Ebstein anomalisi riskini artırır?
Organogenez sırasında plasentayı geçen lityum, triküspit kapağın septal ve posterior yaprakçıklarının normal delaminasyonunu etkileyebilir. Apikale yer değiştiren yaprakçıklar sağ ventrikülün bir bölümünü atriyalize ederek Ebstein morfolojisini oluşturur.
Neden diğerleri değil
Valproik asit — Folat metabolizmasını bozarak özellikle spina bifida olmak üzere nöral tüp defekti riskini artırır; Ebstein paterni oluşturmaz.
Fenitoin — Fetal hidantoin sendromunda distal falanks ve tırnak hipoplazisi ile kraniyofasiyal anomaliler görülür; Ebstein beklenmez.
Karbamazepin — Nöral tüp defekti ve kraniyofasiyal dismorfi riskini artırır; triküspit kapağın apikale yer değiştirmesiyle ilişkili değildir.
Warfarin — Fetal warfarin sendromunda nazal hipoplazi ve noktasal epifiz kalsifikasyonları görülür; triküspit kapak yer değiştirmesi beklenmez.
Aklında kalsın
Ebstein anomalisi, Wolff-Parkinson-White sendromu ve supraventriküler taşiaritmilerle birliktelik gösterebilir.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
TUS (Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı), ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavdır. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.