Hareket ve Kuvvet, cisimlerin hareketini yol, yer değiştirme, sürat, hız ve ivme kavramlarıyla açıklamayı, kuvvetlerin harekete etkisini incelemeyi kapsar.
Öğrencinin alınan yol ile yer değiştirmeyi ayırabilmesi, ortalama hızın yer değiştirmeye bağlı olduğunu bilmesi ve zıt yönlü kuvvetlerden net kuvveti belirleyerek kütleyle ivme arasında ilişki kurabilmesi gerekir. TYT’de bu konu günlük yaşam senaryoları üzerinden hesaplama veya verilen yargıları değerlendirme biçiminde sorulabilir.
Seçenekler sayısal sonuçlardan ya da doğru yargıların farklı birleşimlerinden oluşabilir. Süratle hızı karıştırmak, hareketin yönünü gözden kaçırmak ve sürtünmenin yönünü hesaba katmamak sık yapılan hatalardır.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Bir kurye, dükkândan aldığı paketi karşı sokaktaki bir eve teslim ettikten sonra aynı yoldan dükkâna geri dönüyor. Dükkân ile ev arasındaki mesafe 1.500 metre olup kurye gidiş-dönüş toplamda 45 dakikada dükkâna geri ulaşıyor.
Buna göre kuryenin bu 45 dakika boyunca ortalama hızının büyüklüğü kaç km/h’tir?
Cevabı göster
Cevap: A — 0
Kurye aynı noktaya geri döndüğü için toplam yer değiştirmesinin büyüklüğü sıfırdır. Ortalama hız = yer değiştirme ÷ zaman olduğundan büyüklüğü de 0 km/h olur (ortalama sürat ise 4 km/h’tir, farklı bir niceliktir).
2. soruOrta
Bir depodaki otomatik taşıma aracının başlangıç noktasından başka bir noktaya giderken aldığı yolun, yaptığı yer değiştirmenin büyüklüğüne eşit olduğu belirleniyor.
Buna göre araç bu hareketi boyunca,
I. Sabit süratle hareket etmiştir.
II. Hareket yönünü değiştirmemiştir.
III. Doğrusal bir yol izlemiştir.
yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur?
Cevabı göster
Cevap: E — II ve III
Alınan yolun yer değiştirme büyüklüğüne eşit olabilmesi için araç doğrusal bir yol boyunca yön değiştirmeden ilerlemelidir. Bu bilgi, süratinin sabit olduğunu göstermez.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
TYT (Temel Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın birinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.