Kur'an'da Bazı Kavramlar konusu, fıtrat ve zikir gibi kavramların anlamlarını, insanın yaratılışı ve Allah ile ilişkisi bağlamında ele alır.
Öğrencinin kavramları tanıması, ayet ve hadislerdeki açıklamalarla ilişkilendirmesi ve verilen metinden çıkarılabilecek yargıları ayırt etmesi beklenir. AYT Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi sorularında bir hadis, ayet meali veya dua üzerinden kavramın özellikleri ve metnin vurguladığı düşünce sorgulanabilir.
Seçenekler, kavramlara ilişkin yorumlardan ya da öncüllerin farklı birleşimlerinden oluşabilir. Kavramın kapsamını daraltmak, metinde bulunmayan bir sonuca ulaşmak ve doğru bir bilgiyi verilen metinle destekleniyormuş gibi değerlendirmek sık karşılaşılabilecek hatalardır.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Hz. Muhammed bir hadisinde, her çocuğun Allah’ı tanımaya ve doğruyu bulmaya yatkın bir öz ile doğduğunu, ancak sonradan içinde büyüdüğü ailenin ve çevrenin bu özü şekillendirdiğini, kimi zaman da bozabildiğini bildirmiştir.
Bu hadisten hareketle fıtrat kavramıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Cevabı göster
Cevap: D — Çevresel etkilerden tamamen bağımsız olarak hiç değişmez.
Hadiste fıtratın aile ve çevre tarafından şekillendirilebileceği, hatta bozulabileceği belirtilmiştir; bu nedenle fıtratın çevresel etkilerden tamamen bağımsız, hiç değişmeyen bir öz olduğu söylenemez.
2. soruKolay
Kur’an-ı Kerim’de, iman edenlerin gönüllerinin Allah’ı anmakla huzura kavuştuğu bildirilir. Zikir, namaz gibi ibadetlerde de yer alır; dil ile Allah’ı anmanın yanında O’nun buyruklarını düşünmeyi de kapsar.
Bu açıklamadan hareketle;
I. zikrin sadece dille yapılan, kalple ilgisi olmayan bir eylem olduğu,
II. zikrin kalbi huzura kavuşturduğu,
III. zikrin ibadetler içinde de yer aldığı
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
Cevabı göster
Cevap: D — II ve III
Ayette zikrin kalbi huzura kavuşturduğu ve ibadetler içinde yer aldığı belirtilmiş, sadece dille yapılıp kalple ilgisi olmadığı yönünde bir ifadeye yer verilmemiştir; bu nedenle II ve III’e ulaşılabilir.
3. soruOrta
Hz. Yusuf, kıssasının sonunda şöyle dua eder: “Rabbim! Sen bana hükümranlık verdin, bana rüyaların yorumunu öğrettin. Ey göklerin ve yerin yaratıcısı! Sen dünyada da ahirette de benim velimsin. Beni müslüman olarak öldür ve beni salihler arasına kat.” (Yusuf, 12:101)
Bu duadan aşağıdaki kavramlardan hangisi çıkarılamaz?
Cevabı göster
Cevap: C — Şefaat
Kısaca — Duada velayet, hüsn-i hatime arzusu, şükür ve teslimiyet görülür; şefaat kavramı çıkarılamaz.
“Benim velimsin” ifadesi velayeti, verilen nimetlerin Allah’tan geldiğinin belirtilmesi şükrü gösterir. Müslüman olarak ölme dileği hayırlı bir son arzusunu ve Allah’a teslimiyeti yansıtır. Şefaat ise bir başkası için Allah katında aracılık etmeyi ifade eder; duada böyle bir aracılıktan söz edilmez.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
AYT (Alan Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın ikinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.