Hint ve Çin Dinleri konusu, Hinduizm ve Budizm gibi Hint kökenli dinler ile Konfüçyanizm gibi Çin geleneklerinin temel inançlarını, ibadetlerini ve ahlak anlayışlarını kapsar.
Öğrencinin Hindu tapınağındaki ibadet uygulamalarını tanıması, Budizm’de arzu ve acı ilişkisini kavraması, Konfüçyanizm’de ideal insanın aile ve toplum içindeki sorumluluklarını yorumlaması beklenir. AYT Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi sorularında bu içerikler bir gözlem, açıklama veya örnek davranış üzerinden sunularak ilgili dinin, kavramın ya da ilkenin belirlenmesi istenebilir.
Seçeneklerde farklı geleneklere ait kavramlar veya benzer ahlaki ifadeler yer alabilir; ortak özelliklere bakıp ayırt edici ayrıntıları gözden kaçırmak hataya yol açabilir.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Hint kültürünü araştıran bir gezgin, bir Hindu tapınağını (mandir) ziyaret eder. Tapınakta, ilahi bir varlığın heykelinin bulunduğu iç mekâna girmeden önce ayakkabılarını çıkarır. Rahiplerin heykele ışık, çiçek ve yiyecek sunarak yaptığı ibadet törenini (puja) izler. Cemaatin bazı üyelerinin alınlarında kırmızı bir işaret (tilaka) taşıdığını, bazılarının ise kutsal ineklere özel bir saygı gösterdiğini fark eder. Bu parçada Hinduizm ile ilgili aşağıdakilerden hangisinden söz edilmemiştir?
Cevabı göster
Cevap: C — Kast sistemi
Metinde puja, heykel, tilaka ve kutsal ineğe saygıdan söz edilir; kast sistemine dair hiçbir ifade geçmez.
2. soruKolay
Budizm’e göre acının nedeni istek ve arzulardır; bu acı sona erdirilebilir. Bu bakışa göre insan, kendi çabasıyla iç dünyasını dönüştürebilir ve dengeye ulaşabilir. Bunun için doğru görüş, doğru niyet, doğru söz, doğru eylem, doğru geçim, doğru çaba, doğru dikkat ve doğru meditasyon basamaklarından oluşan bir yol izlenir.
Acıyı sona erdirmek için önerilen bu yol aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: B — Sekiz Dilimli Yol
Kısaca — Budizm’de acının sona erdirilmesi ve nihai kurtuluşa ulaşılması için izlenen sekiz aşamalı disipline Sekiz Dilimli Yol denir.
Dört Yüce Gerçek öğretisinin dördüncü maddesi olan Sekiz Dilimli Yol; doğru anlayıştan doğru meditasyona uzanan ahlaki, zihinsel ve pratik basamakları kapsar. Budizm kast sistemini ve Veda ayinlerine dayalı kurban ritüellerini bütünüyle reddeder; Yin-Yang dengesi Taoizm’e aittir ve Budist öğreti tek tanrılı vahiy anlayışını merkeze almaz.
3. soruOrta
Konfüçyanizm’de ideal kişi, bilgiyle donanmış, ahlaken tutarlı ve topluma örnek olacak şekilde davranan insandır. Böyle bir kişi, aile ve toplum ilişkilerinde ölçü ile dengeyi gözetir. Bu tip, makam ve servet peşinde koşmaktan çok doğru olanı bilip uygulamayı, nefsini terbiye etmeyi ve başkalarına adil davranmayı esas alır.
Bu ideal insan tipi hangi kavramla adlandırılır?
Cevabı göster
Cevap: E — Junzi
Kısaca — Kendini ahlaken geliştiren, doğru olanı uygulayan ve topluma örnek olan ideal insan junzi olarak adlandırılır. Bu nedenle doğru cevap E’dir. Çeldiricilerden xiaoren, kişisel çıkarını önceleyen insanı; tian, göğü; ren, insan sevgisini; li ise uygun davranış ve tören kurallarını ifade eder.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
AYT (Alan Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın ikinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.