Disk hernisinde hangi sinir kökünün etkilendiğini bulmak, omurganın bölgesel farklılıklarını bilmeyi gerektirir: boyun bölgesinde spinal sinirler kendi adını taşıyan omurun üstünden çıkarken, bel bölgesinde posterolateral fıtık genellikle bir alt düzeyden çıkacak kökü sıkıştırır.
Sırt ve Vertebral Kolon başlığı omurların bölgesel özelliklerini, sakrumun yapısını, bağları, intervertebral diskleri ve sırtın yüzeyel ile derin kaslarını kapsar. Sorular çoğunlukla olumsuz kalıpla, yani yanlış ifadeyi veya grubun dışında kalan kası bulduracak şekilde sorulur.
Klinik vakalarda ise kök basısının yol açtığı duyu, refleks ve kas gücü değişiklikleri seçeneklerde sıralanır.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruOrta
Aşağıdaki kaslardan hangisi sırtın intrinsik (derin) kaslarından biri değildir?
Cevabı göster
Cevap: A — Musculus serratus posterior superior
Kısaca — Musculus serratus posterior superior rami anteriores ile innerve edilen ara tabaka ekstrinsik kası olduğundan intrinsik sırt kası değildir.
Bu kas yüzeyel ekstrinsik kasların derininde bulunmasına rağmen toraks duvarı ve kaburgalarla fonksiyonel ilişki kurar. İntrinsik sırt kaslarının ortak özelliği epaksiyal kökenli olmaları ve spinal sinirlerin rami posteriores’i ile innerve edilmeleridir.
Neden diğerleri doğru
Musculus splenius cervicis — İntrinsik kasların yüzeyel splenius tabakasında yer alır ve boynu hareket ettirir.
Musculus semispinalis thoracis — Transversospinal grubun yüzeyel üyesidir ve rami posteriores ile innerve edilir.
Musculus multifidus — Transversospinal grubun orta tabakasında vertebraları stabilize eden intrinsik kastır.
Musculi rotatores — Transversospinal grubun en derininde, komşu vertebralar arasında uzanan intrinsik kaslardır.
Aklında kalsın
Sırt kasının derinde bulunması tek başına intrinsik olduğunu göstermez; epaksiyal köken ve rami posteriores innervasyonu üyelik kriteridir.
2. soruZor
Os sacrum ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Cevabı göster
Cevap: C — Beşinci sakral spinal sinir, foramen sacrale anterius’tan canalis sacralis’i terk eder.
Kısaca — S5 spinal sinirine ait bir foramen sacrale anterius bulunmadığından sinir canalis sacralis’i hiatus sacralis’ten terk eder.
Anterior ve posterior sakral delikler yalnız ilk dört sakral sinirin ilgili dallarına geçit verir. Beşinci sakral sinir, canalis sacralis’in açık alt ucundan çıkar; bu nedenle ona bir anterior sakral delik atamak yanlıştır.
Neden diğerleri doğru
Beş sakral vertebranın kaynaşmasıyla oluşur. — Sakral vertebraların kaynaşması erişkin os sacrum’un kama biçimli tek kemik yapısını oluşturur.
Foramina sacralia anteriora’dan sakral spinal sinirlerin rami anteriores’i çıkar. — İlk dört sakral sinirin ön dalları bu deliklerden pelvise geçer.
Basis ossis sacri’nin ön kenarındaki belirgin çıkıntı promontorium olarak adlandırılır. — S1 gövdesinin öne çıkan üst ön kenarı pelvis girişinin arka sınırını yapar.
Canalis sacralis aşağıda hiatus sacralis ile sonlanır. — Alt sakral laminaların kaynaşmaması kanalın hiatus sacralis olarak açılmasına yol açar.
Aklında kalsın
Hiatus sacralis, cornua sacralia arasında palpe edilerek kaudal epidural ponksiyonda kullanılan anatomik geçittir.
3. soruZor
Kırk beş yaşındaki erkek hasta boyundan sağ kola yayılan ağrı şikâyetiyle başvuruyor. Manyetik rezonans görüntülemede C6-C7 aralığında posterolateral disk hernisi izleniyor.
Bu hastada aşağıdaki bulgulardan hangisi saptanmaz?
Cevabı göster
Cevap: A — Biceps refleksinde azalma
Kısaca — C6–C7 posterolateral disk hernisi C7 kökünü etkiler; biceps refleksi C5–C6 üzerinden taşındığı için azalması en az olasıdır.
Servikal spinal sinirler aynı numaralı vertebranın üstünden çıktığından C6–C7 diski, foramen intervertebrale’ye yöneldiğinde C7 kökünü sıkıştırır. Biceps refleks arkının başlıca kökleri C5–C6, efferent siniri ise nervus musculocutaneus’tur; izole C7 radikülopatisinde korunması beklenir.
Tanıya götüren bulgular
Boyundan sağ kola yayılan ağrı → lokal omuz hastalığından çok servikal sinir kökü irritasyonunu düşündürür.
C6–C7 aralığındaki posterolateral herni → santral medulla basısından çok sağ C7 kökünü hedefler.
Neden diğerleri doğru
Dirsek ekstansiyonunda güçsüzlük — C7 miyotomunun temel hareketidir ve başlıca musculus triceps brachii ile gerçekleştirilir.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
TUS (Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı), ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavdır. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.