Cepte soru çözLGSDenemeFen

LGS

LGS Fen denemesi

  • 20 soru
  • Her yanlış, bir doğrunun 1/3 kadarını götürür
  • Ücretsiz

LGS denemesinin Fen bölümü — 20 soru. Şıkları işaretle, en altta Bitir’e bas; doğru, yanlış ve netini gör.

Bu kâğıt, uygulamadaki 1. Deneme ile aynı kâğıttır. Buradan çözdüğün sorular, denemeye uygulamada süre tutarak girmek istersen artık yeni olmayacak.

Sen çözerken hiçbir soru işaretlenmez — sınavdaki gibi. Cevaplar ve çözümler, bitirdiğinde açılır. İşaretlediklerin bu tarayıcıda saklanır; sekmeyi kapatsan da kaybolmaz.

1. soru

Elektron dağılımı 2, 8, 3 olan nötr bir atom periyodik sistemde hangi periyotta yer alır?

Cevabı göster

Cevap: D — 3. periyot

Periyot numarası, elektron bulunan katman sayısına eşittir. 2, 8, 3 dağılımında üç katman vardır; atom 3. periyottadır.

2. soru

Bakterilerden enzim elde edilmesi ve aşı üretimi gibi uygulamalar yapılmaktadır.

Buna göre biyoteknoloji ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı göster

Cevap: D — Canlılar veya canlı ürünleri kullanarak yararlı ürünler elde eder.

Kısaca — Biyoteknolojide canlılardan veya canlılara ait ürünlerden yararlanılarak yararlı ürünler elde edilebilir.

Bakterilerin üretimde kullanılması, aşı geliştirilmesi ve enzimlerden yararlanılması canlı sistemlerinin teknolojik amaçlarla değerlendirildiğini gösterir. Bu alan canlılar ve onların kalıtsal özellikleriyle ilişkilidir.

3. soru

Eşit ağırlıktaki M ve N tuğlaları

MN

Not: Şekil ölçekli çizilmemiştir.

Eşit ağırlıktaki M ve N tuğlalarından M, geniş yüzeyi üzerine; N ise dar yüzeyi üzerine konularak aynı zemine yerleştirilmiştir. Buna göre tuğlaların zemine uyguladığı basınçla ilgili hangisi doğrudur?

Cevabı göster

Cevap: A — N tuğlasının zemine uyguladığı basınç daha büyüktür.

Katı basıncı, ağırlığın temas yüzeyi alanına oranıdır (P=G/A). Ağırlıklar eşit olduğundan dar yüzeyi üzerine konan N daha küçük alana bastığı için zemine daha büyük basınç uygular.

4. soru

Bir besin zincirinde üreticiden tüketicilere doğru enerji aktarımıyla ilgili hangisi doğrudur?

Cevabı göster

Cevap: C — Enerjinin bir kısmı her basamakta kullanıldığı için üst basamaklara daha az enerji aktarılır.

Kısaca — Besin zincirinde üst basamaklara çıkıldıkça aktarılan enerji azalır.

Canlılar aldıkları enerjinin önemli bir bölümünü yaşamsal faaliyetlerinde kullanır ve bir kısmı ısı olarak çevreye yayılır. Bu yüzden enerjinin yalnızca bir bölümü sonraki tüketiciye aktarılabilir; son tüketici en fazla değil, en az enerjiye ulaşan basamaklardan biridir.

5. soru

Basitleştirilmiş Dünya modeli

ÖzellikDurumEksen eğikliğiGüneş çevresindedolanmadevam ediyor

Dünya’nın ekseninin eğik olması ve Güneş etrafında dolanması mevsimlerin oluşmasında etkilidir. Buna göre eksen eğikliği olmasaydı aşağıdakilerden hangisi beklenirdi?

Cevabı göster

Cevap: A — Aynı enlemde yıl boyunca öğle vakti Güneş ışınlarının geliş açısı değişmezdi.

Kısaca — Eksen eğikliği olmasaydı aynı enlemde Güneş ışınlarının öğle vakti geliş açısı yıl boyunca değişmezdi.

Tablodaki modelde eksen eğikliği 0° yapılırken Dünya’nın Güneş çevresindeki dolanması devam etmektedir. Işınların geliş açısını yıl içinde değiştiren şey eksen eğikliğidir; eğiklik sıfır olunca aynı enlemde öğle vakti geliş açısı yıl boyunca sabit kalır. Dünya’nın kendi ekseni etrafında dönmesi ya da Güneş çevresinde dolanması ise durmaz.

6. soru

Pozitif yüklü bir elektroskoba negatif yüklü bir cisim yaklaştırıldığında yapraklar biraz kapanıyor. Bu gözlemin en uygun açıklaması hangisidir?

Cevabı göster

Cevap: B — Yapraklardaki yük miktarı azaldığı için yaprakların itmesi zayıflamıştır.

Kısaca — Yapraklar, üzerlerindeki yük miktarı ve dolayısıyla aralarındaki itme azaldığı için biraz kapanır.

Negatif cisim yaklaştırıldığında elektroskoptaki elektronlar yapraklara doğru itilir. Böylece başlangıçta pozitif yüklü yaprakların pozitif yük miktarı azalır ve birbirlerini daha zayıf iterler. Cisim elektroskoba dokunmadığı için bütün yükünü aktarması veya elektroskobu kesinlikle nötrleştirmesi beklenmez.

7. soru

Isıtma tablosu

SıvıKütleVerilen ısıSıcaklık artışı (°C)Xeşiteşit12Yeşiteşit24Zeşiteşit36

Eşit kütleli X, Y ve Z sıvılarına eşit miktarda ısı verildiğinde sıvıların sıcaklık artışları tabloda gösterilmiştir. Buna göre öz ısısı en büyük olan sıvı hangisidir?

Cevabı göster

Cevap: A — X

Kısaca — Öz ısısı en büyük olan sıvı X’tir.

Isı alışverişi bağıntısı Q=mcΔTQ = mc\Delta T olduğundan, eşit ısı verilen eşit kütleli sıvılarda öz ısı arttıkça sıcaklık artışı küçülür. Tablodaki en küçük sıcaklık artışı 12 °C ile X’e ait olduğu için X’in öz ısısı en büyüktür.

8. soru

Çift zincirli bir DNA parçasının birinci zincirindeki baz dizilimi soldan sağa T-A-G-C-G-A-A şeklindedir. İkinci zincir bu zincirin tamamlayıcısıdır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi bu DNA parçası için kesinlikle doğrudur?

Cevabı göster

Cevap: B — İkinci zincirde 3 tane timin bazı bulunur.

Kısaca — Tamamlayıcı zincirde üç timin bazı bulunması kesinlikle doğrudur. Verilen T-A-G-C-G-A-A dizisinin tamamlayıcısı A-T-C-G-C-T-T olur. Birinci zincirdeki üç adeninin karşısına ikinci zincirde üç timin gelir; doğru cevap B’dir. Birinci zincirde sitozin ve guanin sayıları farklıdır. Tüm parçada adenin sayısı 4, guanin sayısı 3 olduğundan bunlar da eşit değildir. İkinci zincirde bir adenin bulunduğu için D de yanlıştır.

9. soru

Kaldıraç üzerindeki P, Q ve R noktaları

40 N30 NF30 cm20 cm50 cmPDestekQR

Destek noktası etrafında dönebilen bir kaldıraçta P noktası desteğin 30 cm solunda, Q noktası 20 cm sağında, R noktası 50 cm sağındadır. P’ye 40 N’luk yük aşağı doğru, Q’ya 30 N’luk kuvvet aşağı doğru uygulanıyor.

Kaldıracın dengede kalması için R’deki kuvvet ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı göster

Cevap: B — R’deki kuvvet aşağı yönde ve 40 N’dan küçük olmalıdır.

Kısaca — R’de aşağı yönlü 12 N kuvvet uygulanmalıdır; bu değer 40 N’dan küçüktür.

P’nin döndürme etkisi 4030=120040 \cdot 30 = 1200 N·cm, Q’nunki 3020=60030 \cdot 20 = 600 N·cm’dir. Aradaki 600 N·cm’lik farkı sağ tarafta dengelemek için R kuvveti aşağı yönlü olmalı ve F50=600F \cdot 50=600 eşitliğini sağlamalıdır; buradan F=12F=12 N bulunur.

10. soru

Sıvıların pH ölçümleri

SıvıpH değeriX3Y10Z7W12

Oda sıcaklığındaki X, Y, Z ve W sulu çözeltilerinin pH değerleri sırasıyla 3, 10, 7 ve 12 olarak ölçülmüştür.

I. X sıvısı kırmızı turnusol kâğıdını maviye çeviremez.

II. Y ve W sıvılarının aynı sıcaklıkta pH değerleri arttıkça bazlık özelliği artar.

III. Z sıvısı nötr olduğu için turnusol kâğıdının rengini değiştirmez.

Buna göre numaralanmış ifadelerden hangileri doğrudur?

Cevabı göster

Cevap: D — I, II ve III

X’in pH değeri 7’den küçük olduğundan X asidiktir ve kırmızı turnusol kâğıdını maviye çeviremez; I doğrudur. Y ve W baziktir; aynı sıcaklıkta pH değeri 7’nin üzerinde arttıkça bazlık özelliği artar, dolayısıyla II doğrudur. Z’nin pH değeri 7 olduğundan Z nötrdür ve turnusol kâğıdının rengini değiştirmez; III de doğrudur. Bu nedenle üç ifade de doğrudur.

11. soru

Bir dalgıç, durgun bir gölde belirli bir derinliğe inip bir süre bekledikten sonra yüzeye çıkmaktadır. Dalgıca etki eden sıvı basıncının zamana göre değişimi grafiktedir.

1234561234Zaman (dk)Basınç (göreli)

Grafiğe göre hangi zaman aralığında dalgıç en derindedir?

Cevabı göster

Cevap: C — 2–4 dakika

Sıvı basıncı derinlikle arttığından grafikte basıncın en yüksek ve sabit olduğu 2–4 dakika aralığı, dalgıcın en derin konumda beklediği süredir.

12. soru

Sulak alandaki besin zinciri

Su yosunuSu piresiKüçük balıkMartı

Bir sulak alanda su yosunu -> su piresi -> küçük balık -> martı zinciri vardır. Vücuttan atılamayan bir kirletici, biyolojik birikim yoluyla besin zinciri boyunca üst basamaklara aktarılıyor. Buna göre, küçük balık sayısı hastalık nedeniyle kısa sürede azalırsa, göç olmadığı ve diğer koşulların değişmediği kabulüyle hangi ifade en uygundur?

Cevabı göster

Cevap: C — Su piresi artabilir, su yosunu azalabilir; kirletici birikimi en çok martıda görülür.

Küçük balıklar azaldığında su pireleri üzerindeki avlanma baskısı azalabilir; su piresi artarsa su yosununu daha fazla tüketebilir ve su yosunu azalabilir. Vücuttan atılamayan kirletici besin yoluyla üst basamaklara taşındığı için en yüksek birikim üst tüketici olan martıda beklenir.

13. soru

1. zincirdekarşılaştırılanbazlarVerilen ilişkiAdenin–TiminA > TGuanin–SitozinG > C

Bir DNA parçasının birinci zincirinde Adenin sayısı Timin sayısından fazla, Guanin sayısı ise Sitozin sayısından fazladır.

Buna göre karşı zincir için aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı göster

Cevap: B — İkinci zincirde Timin sayısı Adenin sayısından fazladır.

Baz eşleşme kuralına göre ikinci zincirdeki timin sayısı birinci zincirdeki adenin sayısına, adenin sayısı ise birinci zincirdeki timin sayısına eşittir. Birinci zincirde A>TA > T olduğundan ikinci zincirde T>AT > A olur. Bu nedenle doğru cevap B’dir.

14. soru

Eşit kütleli M ve N metal parçaları aynı sıcaklığa kadar ısıtılıyor. Parçalar, içlerinde erime sıcaklığında ve eşit miktarlarda saf buz-su karışımı bulunan özdeş kaplara ayrı ayrı bırakılıyor. Isıl denge sağlandığında her iki kapta da bir miktar buz kaldığı, ancak M’nin bulunduğu kapta daha fazla buz eridiği belirleniyor.

Isı alışverişinin yalnızca metal parçaları ile kaplarındaki buz-su karışımları arasında gerçekleştiği kabul ediliyor.

I. M’nin sıcaklık azalması N’ninkinden fazladır.
II. M’nin buz-su karışımına verdiği ısı N’ninkinden fazladır.
III. M’nin öz ısısı N’ninkinden büyüktür.

Buna göre yargılardan hangileri doğrudur?

Cevabı göster

Cevap: D — II ve III

Dengede iki kapta da buz ve su bulunduğundan metaller aynı son sıcaklığa ulaşır ve sıcaklık azalmaları eşit olur. Daha fazla buz eriten M daha fazla ısı vermiştir; kütleleri ve sıcaklık değişimleri eşit olduğundan M’nin öz ısısı daha büyüktür.

15. soru

Ekvator’a eşit uzaklıkta, deniz seviyesindeki K ve L şehirlerinde yılın dört tarihindeki gündüz süreleri kaydediliyor. Atmosfer ve yer şekillerinin gündüz süresine etkisi önemsenmiyor.

891011121314151621 Mart21 Haziran23 Eylül21 AralıkGündüz süresi (saat)TarihKL

21 Haziran’da her iki şehre özdeş çubuklar dikilerek yerel öğle vaktinde gölge boyları ölçülüyor.

Grafiğe göre bu ölçümle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı göster

Cevap: B — K, Güneş ışınlarını daha büyük açıyla aldığı için K’deki gölge L’dekinden kısa olur.

Kısaca — 21 Haziran’da K’deki öğle gölgesi L’dekinden daha kısa olur.

Grafikte bu tarihte K’nin gündüz süresi 15 saat, L’nin ise 9 saattir; dolayısıyla K, Güneş’e daha dönük yarım kürededir. Eşit enlemlerde K’ye gelen ışınların açısı daha büyük olduğundan özdeş çubuğun gölgesi K’de daha kısa oluşur. Uzun gündüz gölgeyi doğrudan uzatmaz; gündüz süresi ile gölge boyu Güneş ışınlarının geliş açısına bağlıdır.

16. soru

Özdeş iletken K, L ve M küreleri yalıtkan ayaklar üzerinde durmaktadır. K küresi pozitif, L küresi nötr, M küresi negatif yüklüdür. K’nin yük miktarı, M’ninkinden büyüktür. Önce K ile L birbirine dokundurulup ayrılıyor. Daha sonra L ile M birbirine dokundurulup ayrılıyor.

Buna göre;

I. K ile L ayrıldıktan sonra L pozitif yüklüdür.
II. L ile M ayrıldıktan sonra L kesinlikle nötrdür.
III. Son durumda M’nin yük cinsi, başlangıç yük miktarlarının sayısal değerleri bilinmeden kesin söylenemez.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Cevabı göster

Cevap: C — I ve III

Kürelerde yük paylaşımı

K pozitif, L nötrK–L temasındansonra L pozitiftirL pozitifken Mnegatif yüklüdürİkinci temasınsonucu yükmiktarlarınabağlıdır

17. soru

İçi hava dolu esnek bir balon, su dolu derin bir tanka farklı derinliklere indirildiğinde balonun hacminde gözlenen değişimler tabloda özetlenmiştir. Suyun sıkışmadığı kabul edilmektedir.

DurumBalonun derinliğiBalonun hacmiISu yüzeyinin hemenaltındaEn büyükIIOrta derinlikOrtaIIITankın dibine yakınEn küçük

Bu deneyden yararlanarak aşağıdaki hipotezlerden hangisi test edilebilir?

Cevabı göster

Cevap: D — Suyun derinliği arttıkça basıncı da artar.

Kısaca — Bu deney, suyun derinliği arttıkça basıncının arttığı hipotezini test eder.

Tabloda balon derine indirildikçe hacminin küçüldüğünü görüyorsun; esnek balonun daha çok sıkışması, üzerine etki eden sıvı basıncının arttığını gösterir. Sıvının türü ve kabın şekli değiştirilmediği için yoğunluk ya da kap şeklinin etkisi bu düzenekle sınanamaz.

18. soru

BESİN ZİNCİRİ

%10 enerji%10 enerji%10 enerjiAlg 36000 JOtçul böcekKüçük balıkBalıkçıl

Alg -> otçul böcek -> küçük balık -> balıkçıl zincirinde alglerde 36000 J enerji vardır ve her basamakta enerjinin yüzde 10'u bir üst basamağa aktarılır. Parçalanmayan bir kirleticinin yoğunluğu, biyolojik birikim nedeniyle, üst basamaklara çıkıldıkça artar. Küçük balık sayısı kısa sürede azalırsa, göç olmadığı kabulüyle bu besin zinciriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı göster

Cevap: D — Küçük balığa 360 J enerji aktarılır; kirletici yoğunluğu balıkçılda en yüksektir ve otçul böcek sayısının artması beklenir.

Kısaca — Enerji, kirletici birikimi ve canlı sayılarındaki değişim birlikte değerlendirildiğinde verilen üç sonuç da ortaya çıkar.

CANLI SAYILARINDAKİ DEĞİŞİM

Küçük balıkazalırOtçul böceküzerindeki avbaskısı azalırOtçul böcekartabilirAlg tüketimiartarAlgler azalabilir

Enerji basamaklar boyunca 36000 J → 3600 J → 360 J → 36 J şeklinde azalır. Kirletici yoğunluğu ise ters yönde artarak en üst basamaktaki balıkçılda en yüksek değere ulaşır.

19. soru

Değişimden önce I. zincirdeki baz sayıları

BazATGCSayı26282224

Çift zincirli bir DNA modelinin I. zincirinde A = 26, T = 28, G = 22 ve C = 24 bazı vardır. Bu zincirdeki 6 timin bazı sitozine dönüştürülüp karşı zincir doğru eşleşmeyi koruyacak şekilde yeniden düzenlendiğinde, DNA’nın tamamı için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı göster

Cevap: A — Toplam guanin sayısı artar, toplam adenin sayısı azalır.

Kısaca — Toplam guanin sayısı artar, toplam adenin sayısı azalır.

I. zincirdeki 6 T bazı C’ye çevrilince bunların karşısında artık A değil G bulunmalıdır. Bu nedenle II. zincirde 6 adenin guanine dönüşür; toplam nükleotid sayısı değişmeden kalır.

20. soru

Element ilişkileri

Atom numaraları ilk 20 element içinde olan X, Y, Z ve W elementleri için şu bilgiler veriliyor: X ve Y aynı periyottadır; X kararlı hâle geçerken 2 elektron verir, Y kararlı hâle geçerken 1 elektron alır. Z, X ile aynı grupta ve X’ten bir periyot aşağıdadır. W, Y ile aynı grupta ve Y’den bir periyot yukarıdadır. Z’nin atom numarası 20’dir. Buna göre Y’nin atom numarası ile W’nin atom numarası farkı kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: C — 8

Z, X ile aynı grupta ve X’ten bir periyot aşağıda olduğuna göre Z’nin atom numarası 20 ise Z kalsiyum, X ise bir üst periyottaki magnezyum gibi 12 atom numaralıdır. X ve Y aynı periyottadır; X 2 elektron veren 2. grup elementi olduğundan Y aynı periyotta 1 elektron alan 17. grup elementi, yani 17 atom numaralı klor konumundadır. W, Y ile aynı grupta ve bir periyot yukarıda olduğundan 9 atom numaralı flor konumundadır. Fark 17 - 9 = 8’dir.

Uygulamada süre işler, ara verip kaldığın yerden devam edebilirsin, bittiğinde her sorunun çözümünü ve sınavın kendi ölçeğinde bir puan tahmini görürsün.

Denemenin tamamını uygulamada gir

Kâğıdın diğer bölümleri

LGS denemesinin tamamı · LGS hakkında her şey