Ahlak Felsefesi — TYT soruları

Duyguların ahlaki yaşamda nasıl yer tutacağı uzun süre tartışılmıştır. Aristoteles’e göre öfke duygusunu hiç yaşamamak her zaman erdem olmadığı gibi, en küçük olayda öfkeye kapılmak da erdem değildir. Erdemli kişi; doğru nedenle, doğru kişiye, uygun zamanda ve gerektiği ölçüde öfkelenir. Bu ölçü, her durumda aynı sayısal miktara indirgenmez. Dolayısıyla ahlaki bakımdan değerli olan, duyguyu tümüyle ortadan kaldırmak ya da onun sınırsızca peşinden gitmek değil, iki aşırılık arasındaki uygun tutumu bulmaktır.

Bu parçada Aristoteles’in ahlak anlayışına ait hangi kavram açıklanır?

Bir filozof, insanların bütün eylemlerinde hazza yönelip acıdan kaçtığını savunur. Yeme, dinlenme, dostluk ya da oyun gibi haller de bu yönelimin örnekleridir. Ona göre bir yaşamın iyi olup olmadığını belirlemek için soyut bir ödeve ya da doğuştan gelen erdemlere başvurmak gerekmez. Bedensel veya ruhsal haz veren deneyimler kendi başlarına iyi, acı verenler ise kötüdür. Akıllı kişi de geçici bir hazzın daha büyük bir acıya yol açıp açmayacağını hesaba katarak seçim yapar. Böylece yakın zevk, uzak acıyı körlemesine davet etmez.

Bu parçada savunulan ahlak anlayışı aşağıdakilerden hangisidir?

Bazı düşünürler, her eylemin önceki nedenlerin zorunlu sonucu olduğunu savunur; bu durumda insanın “istediği gibi davranması” bir yanılsamadır. Karşı taraftaysa, insanın koşullar ne olursa olsun seçim yapabildiğini ve bu yüzden yaptıklarından sorumlu tutulabileceğini öne sürenler vardır. Her iki taraf da kendi savını günlük deneyimden örneklerle desteklemeye çalışır. İki görüş de ahlakın temellerini etkiler: Birinde sorumluluk zayıflar, diğerinde güçlenir. Böylece kuramsal ayrım, yargılarımızın sertliğini de etkiler. Tartışma, eylemin zorunluluk mu yoksa seçim mi içerdiği üzerinedir.

Bu parçada ahlak felsefesinin hangi problemi ele alınmaktadır?