TYT Türkçe denemesi

(I) Anadolu mutfağı, yüzyıllar boyunca farklı kültürlerin etkileşimiyle şekillenmiş zengin bir mirastır. (II) Bu mirasın en görkemli örneklerinden biri, ince yufkaların kat kat serilmesiyle hazırlanan baklavadır. (III) Baklavanın kökeni konusunda tarihçiler arasında tam bir görüş birliği yoktur; bazıları onu Bizans’a, bazıları Orta Asya’ya bağlar. (IV) Gaziantep’te bugün hâlâ ustalar, yufkayı elle inceltmeyi bir zanaat olarak öğretmektedir. (V) Bir ustanın yufkayı gazete kâğıdı kadar ince açması, yıllar süren çıraklığın sonucudur. (VI) Bu emek, baklavayı sadece bir tatlı değil, kuşaktan kuşağa aktarılan bir bilgi birikimi hâline getirir.

Bu parça iki paragrafa ayrılmak istense ikinci paragraf numaralanmış cümlelerin hangisiyle başlar?

Kıyı köylerinde yaşayan balıkçıların çoğu, atalarından öğrendikleri yöntemlerle küçük teknelerle avlanır. Ancak son yıllarda büyük filolara sahip şirketler, aynı sularda modern ağlarla çok daha fazla balık tutmaya başladı. Bu şirketler kısa sürede büyük kazançlar elde etse de balık stokları hızla azaldı. Küçük tekneleriyle geçimini sağlayan balıkçılar artık eskisi kadar balık bulamıyor, birçoğu mesleği bırakmak zorunda kalıyor.

Bu parçadan aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

I. Ağaçlar, yapraklarından buharlaştırdıkları su ve oluşturdukları gölge sayesinde yaz aylarında kentlerdeki yüzey sıcaklığını düşürür.

II. Yeşil alan kurmaya yeterli yer bulunmayan kimi meydanlarda belediyeler, güneş ışığını daha fazla yansıtan açık renkli kaplamalar kullanır.

Numaralanmış II. cümle ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

(I) Bu gelişme, cerrahların daha uzun ve karmaşık ameliyatlar yapabilmesinin yolunu açtı. (II) 19. yüzyıl ortasına kadar ameliyatlar, hastanın bilinci açık şekilde ve büyük bir acı içinde gerçekleştiriliyordu. (III) Eter ve kloroform gibi maddelerin bilinç kaybı yaratma özelliği fark edildi. (IV) Bu yüzden cerrahlar, işlemi mümkün olduğunca hızlı tamamlamaya çalışırdı. (V) Zamanla bu maddeler güvenli dozajlarda kullanılmaya başlanarak modern anestezinin temelleri atıldı.

Numaralanmış cümleler anlamlı bir bütün oluşturacak biçimde sıralandığında doğru sıralama aşağıdakilerden hangisi olur?

Keçe ustası, önce yıkanmış yün tutamlarını ince ince açar; parmaklarının arasında yumuşacık, hafif nemli bir hamura dönüşen bu yünü sabırla yayar. Sıcak su ve sabun köpüğüyle ovuşturulan yün, saatler içinde sertleşip birbirine geçerek pürüzsüz, sık dokulu bir yüzey oluşturur. Elinin altında şekillenen bu doku, güneşte kurumaya bırakıldığında hafif bir hayvansal koku yayar; rengi ise ilk başta griyken zamanla soluk bir kirli beyaza döner.

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi ağır basmaktadır?

Bir kıyı kentinin iklim değişikliğine hazırlanması uzun soluklu (I) (uzun süre emek isteyen) bir çalışmadır. Planın bütüncül (II) (birbiriyle ilişkili yönleri birlikte ele alan) olması, ulaşım ve yapılaşma kararlarının toplumsal etkileri göz ardı edilmeden (III) (önemsiz sayılmadan) alınması gerekir. Yalnızca mevcut uygulamaları yineleyen kentler yerinde sayar (IV) (düzenli biçimde ilerler). Açık bir yol haritası (V) (izlenecek aşamaları gösteren plan) ise kurumların birlikte hareket etmesini kolaylaştırır. Bu parçada numaralanmış sözlerden hangisinin anlamı yay ayraç içinde verilen açıklamayla uyuşmamaktadır?

Anadolu’nun pek çok kasabasında halı dokumacılığı, ustadan çırağa geçen sabırlı bir zanaattı; her düğüm, dokuyanın elinin izini taşırdı. Şimdi ise makineyle üretilen halılar, aynı deseni saatler içinde binlerce kez tekrarlayabiliyor ve üreticilerin çoğu bunu bir ilerleme olarak karşılıyor. Oysa elle dokunan bir halının her karesinde ustanın o günkü ruh hâli, kimi zaman bir tereddüt, kimi zaman bir sevinç saklıdır; makine ise aynı ipliği hep aynı soğuklukla örer. Üstelik elle dokunan halı, yıllar sonra bile onu dokuyan elin hikâyesini anlatmayı sürdürür. Yazarın elle dokunan halılara ilişkin bakışı aşağıdakilerden hangisidir?

Bir heykeltıraşın elindeki mermer bloğu, ilk bakışta sadece kaba ve şekilsiz bir kütledir. Sanatçı, günler boyunca aynı taşın üzerinde çalışır; bazen küçücük bir kıymık koparır, bazen saatlerce sadece yüzeyi zımparalayarak ilerler. Çoğu zaman ortaya çıkan biçim, ilk günlerde tahmin edilenden çok farklı bir yöne evrilir; çünkü taşın kendi damarları ve kırılma çizgileri de son şekli belirler. . Bu yüzden bir heykelin tamamlanması, çoğu zaman aylar, hatta yıllar sürebilir.

Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Restorasyon ekibi eski saat kulesinden ayrılmak üzereyken genç bir ziyaretçi, kapıda duran ustaya seslendi ( )

— Kulenin saati neden hâlâ ilerlemiyor ( )

Usta, elindeki parçayı gösterdi:

— İki işlem yapacağız ( ) yayı değiştirmek ve akrebi yeniden ayarlamak.

Genç, meydandaki töreni anımsayıp yeniden sordu:

— Yarınki törene yetişir mi ( )

Usta gülümsedi:

— Müjde ( ) Tören başladığında saat de çalışıyor olacak.

Bu parçada boş bırakılan yerlere aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri sırasıyla getirilmelidir?

Ormanlar, yalnızca ağaçların bir arada bulunduğu alanlar değildir; binlerce bitki, hayvan ve mikroorganizma türünü barındıran karmaşık yaşam ağlarıdır. Bir ormandaki tür çeşitliliği ne kadar yüksekse, o ekosistem hastalıklara ve iklim değişikliklerine karşı o kadar dirençli olur. Ayrıca ormanlar, atmosferdeki karbonu depolayarak küresel ısınmanın etkilerini yavaşlatır. Kök sistemleri toprağı tutarak erozyonu önler ve yer altı su kaynaklarının beslenmesine katkı sağlar. Bütün bu nedenlerle bir ormanın kesilmesi, sadece ağaçların yok olması değil, karmaşık bir dengenin bozulması anlamına gelir.

Bu parçada ormanlarla ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “ki”nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Aşırı avlanma, birçok kıyı bölgesinde balık popülasyonlarını tehdit ediyor. Örneğin, Akdeniz’de bir zamanlar bolca görülen orkinos, avlanma baskısı nedeniyle sayıca ciddi biçimde azaldı. Bugün bazı bölgelerde belirli aylarda avlanma yasağı uygulanarak bu türün korunması amaçlanıyor. Balıkçı kooperatifleri de sürdürülebilir avlanma yöntemlerini teşvik eden eğitimler düzenliyor. Yine de tüketici talebinin sürmesi, bu tedbirlerin etkisini sınırlıyor.

Bu parçada düşünceyi geliştirmek için başvurulan yol aşağıdakilerden hangisidir?

Bazı çevrelerde dijital düzenleme araçlarının yaygınlaşmasıyla fotoğrafçılığın artık bir “yakalama” sanatı olmaktan çıkıp bütünüyle bir “kurgulama” işine dönüştüğü, dolayısıyla geleneksel anlamda fotoğrafçılıktan söz edilemeyeceği ileri sürülüyor. Oysa bu görüş, fotoğrafın hiçbir zaman ham bir gerçeklik kaydı olmadığını gözden kaçırır. Karanlık oda döneminde de fotoğrafçılar banyo süresini, kâğıt seçimini ve baskı sırasında ışığı ayarlayarak görüntüyü belirgin biçimde şekillendiriyordu. Dijital araçlar bu müdahaleyi hızlandırıp erişilebilir kılmış olsa da fotoğrafçılığın doğasında hep var olan yorumlama payını yeni baştan yaratmamıştır; sadece görünür kılmıştır.

Bu parçanın girişinde aktarılan ve yazarın karşı çıktığı görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Güneş sistemindeki gezegenlerin Güneş etrafındaki hareketini kavramak, görünmeyen bir kuvvetin etkisini somutlaştırmayı gerektirir. Bir ipin ucuna bağlanan taşı döndürdüğünüzde taş, ipin çekme kuvvetiyle dairesel bir yörüngede kalır; ip koparsa taş düz bir çizgide fırlar. Gezegenler de tıpkı bu taş gibi, Güneş’in çekim kuvveti sayesinde yörüngelerinde tutulur. Eğer bu çekim kuvveti aniden ortadan kalksa gezegenler de yörüngelerinden çıkıp uzayda düz bir çizgide ilerlerdi.

Bu parçada gezegenlerin Güneş etrafındaki hareketiyle ilgili düşünce, aşağıdakilerden hangisiyle geliştirilmiştir?

I. Dar sokaklar öğle güneşinde sessizdi.
II. Bahçedeki yaşlı ağaçlar ilkbaharda çiçeklendi.
III. Çocuklar parkta neşeyle koşuyordu.
IV. Yeni komşumuz bize sıcak ekmek getirdi.
V. Bu eski ev yıllardır boş duruyor.

Numaralanmış cümlelerin hangisinde sıfat tamlaması yoktur?

Ustam bana “Bu tezgahta dokunan her halı, ölçüsü aynı olsa da bir öncekiyle asla birebir aynı olmaz.” derdi. Yıllarca bu sözü, sadece elle yapılan işlerin kusurlu olabileceği bir uyarı gibi anladım. Şimdi kendi tezgahımda çalışırken fark ediyorum ki o gün bahsettiği, bir kusur değil, o günün ışığının, ipliğin gerginliğinin, benim o an neye üzülüp neye sevindiğimin dokumaya sızmasıydı. Bir makine aynı deseni binlerce kez birbirinin aynı üretebilir ama tezgahtan çıkan her halı, dokuyanın o günkü hâlini taşıdığı için tekrar edilemez bir belgeye dönüşür.

Yazar bu sözlerle asıl olarak neyi anlatmak istemiştir?

Bir şiiri başka bir dile çevirirken kelimesi kelimesine sadık kalmak, çoğu zaman şiirin ritmini ve çağrışım gücünü kelimelerin gölgesinde bırakır. Çevirmen, kaynak dildeki bir sözcüğün taşıdığı kültürel yükü hedef dilde tam karşılığıyla bulamadığında, ya anlamdan ödün verip müziği korur ya da müzikten ödün verip anlamı korur. Bana göre iyi bir şiir çevirisi, sözcükleri birebir taşımak değil, okurda kaynak metnin uyandırdığı duyguya benzer bir duygu uyandırmayı başarmaktır.

Bu parçada yazarın çeviriye ilişkin bakış açısı aşağıdakilerden hangisidir?

Genç sanatçının üretkenliği (I), yanında taşıdığı çizgili (II) defterden belliydi. Kitaplarını (III) okurken ilgisini çeken ayrıntıları bu deftere kaydediyor, uzun yolculuklardan (IV) topladığı izlenimleri bir gözlemci (V) titizliğiyle çizimlerine aktarıyordu. Atölyeye döndüğünde notlarını konularına göre ayırıyor ve yeni çalışmaları için taslaklar hazırlıyordu.

Bu parçadaki altı çizili sözcüklerin hangisi yapım eki almamıştır?

. Bir dildeki atasözü, hedef dile birebir çevrildiğinde çoğu zaman anlamını kaybeder; çünkü atasözünün gücü sadece kelimelerinde değil, o dilin konuşurlarının paylaştığı ortak deneyimde saklıdır. Örneğin İngilizce bir atasözünü Türkçeye kelime kelime çevirmek, okuyucuya tuhaf ve anlamsız bir cümle olarak görünebilir; oysa çevirmen, atasözünün taşıdığı düşünceyi hedef dilde karşılık bulan başka bir söyleyişle vermeyi seçerse metnin ruhunu koruyabilir. Bu yüzden iyi bir çevirmen, kelimeleri değil, düşünceyi ve o düşüncenin hedef dilde nasıl doğal bir karşılık bulacağını çevirir.

Bu parçanın başına düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

I. Yenilik geçmişten kalan birikimi reddetmek değil, onu bugünün sorularıyla yeniden yorumlamaktır.

II. Bir yapıtın yeniliği daha önce işlenmemiş bir konuyu ele almasına bağlıdır.

III. Geleneğe bağlı kalmak geçmişteki biçimleri değişmeden yinelemeyi gerektirir.

IV. Sanatçı kendisine ulaşan biçimleri kendi çağının duyarlığından geçirerek dönüştürür.

V. Geleceğe yönelen yapıtların geçmişle bütün bağlarını koparması gerekir.

Numaralanmış cümlelerden hangi ikisi anlamca birbirine en yakındır?

Gece boyunca ekran karşısında geçirilen zaman arttıkça uyku kalitesinin de düştüğü uzun süredir biliniyor. Ancak yapılan yeni araştırmalar, sorunun sadece ekranın yaydığı mavi ışıkla sınırlı olmadığını gösteriyor. Sosyal medyada gezinirken art arda gelen kısa ve uyarıcı içerikler, beynin uyku öncesi girmesi gereken sakinleşme sürecini de baltalıyor. Bir kişi telefonunu kapatıp yatağa girdiğinde bile zihni, az önce gördüğü onlarca farklı görüntüyü işlemeye devam ediyor. Bu yüzden sadece ekran süresini kısaltmak değil, yatmadan önce zihni yavaşlatacak sakin bir geçiş süresi bırakmak da uykunun kalitesi için önemli.

Bu parçada yazarın asıl anlatmak istediği aşağıdakilerden hangisidir?

Bir kitabı elime aldığımda önce arka kapağını, sonra ilk sayfasını okurum. İlk cümle beni yakalamazsa kitabı bir kenara koyar, üzerine tarihi not ederim; belki başka bir zaman devam ederim diye. Evimde bitirmediğim ama bir gün döneceğime söz verdiğim otuza yakın kitap var. Yeni bir kitaba başlarken de eskisini tamamen unutmam; sayfaları arasında zihnimde hâlâ birkaç karakter dolaşır.

Bu parçanın anlatıcısıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Yeni kazı alanının güvenliğini değerlendirmek için dün müzede uzmanlar toplandı.

Bu cümledeki ögelerin doğru sıralanışı aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

Küresel ısınma, dünya üzerindeki yaşamı birçok yönden etkilemektedir. Buzulların erimesi, deniz seviyesinin yükselmesine ve kıyı kentlerinin sel riskiyle karşı karşıya kalmasına neden olmaktadır. Sıcaklık artışı, tarım arazilerinde verimi düşürerek bazı bölgelerde kıtlık tehlikesini büyütmektedir. Ayrıca birçok hayvan türü, yaşam alanlarındaki değişime ayak uyduramayarak nesli tükenme riskiyle yüz yüze gelmektedir. Okyanuslardaki ısınma ise mercan resiflerinin ağarmasına ve deniz ekosistemlerinin bozulmasına yol açmaktadır. Bilim insanları, bu değişimin hızını yavaşlatmak için karbon salımının azaltılmasının artık bir seçenek değil bir zorunluluk olduğunu vurgulamaktadır.

Bu parçada küresel ısınmanın etkileriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

Nitelikli bir eleştiri, eseri daha okumadan hazır ölçülere göre değerlendirmez; önce yapıtın kendi amaçlarını ve kurduğu dünyayı anlamaya çalışır. Eleştirmen, dışarıdan getirdiği ölçütleri tartışılmaz doğrular gibi uygularsa değerlendirmesi bir nitelik kazanır. Kavramlar eleştirmene düşünme imkânı vermeli, eserin kendine özgü yanlarını görmesini engellememelidir. Bu nedenle eleştirmen, kullandığı kavramsal araçları tutmalıdır.

Bu parçada boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi sırasıyla getirilmelidir?

Bir sıfat-fiilin nitelediği ad cümlede söylenmediğinde sıfat-fiil bu adın yerine geçebilir ve çokluk, iyelik ya da durum eki alabilir. Böyle sözcükler adlaşmış sıfat-fiildir. Ancak adlara özgü ekleri almak, farklı türdeki bir fiilimsiyi kendiliğinden sıfat-fiile dönüştürmez; sözcüğün cümledeki anlam ve görevine bakmak gerekir.

Arşiv görevlisi geçen ay tarananları (I) dijital klasörlere aktarıyor, tarihi belirlenenleri (II) kronolojik sıraya koyuyordu. Belgeleri incelerken (III) imzası eksik bırakılanları (IV) işaretliyor, uzmanlarca doğrulananları (V) ise araştırmacıların kullanımına açıyordu.

Bu parçada numaralanmış fiilimsilerden hangisi diğerlerinden farklı türdedir?

Bazı teknoloji şirketleri, kullanıcı verilerini toplamanın hizmet kalitesini artırmak için zorunlu olduğunu öne sürüyor. Onlara göre, bir uygulamanın kullanıcıyı daha iyi tanıması, önerilerin daha isabetli olmasını sağlıyor ve bu da kullanıcının yararına işliyor. Ancak bu veri toplama süreçlerinin çoğu, kullanıcının açık ve bilinçli onayı olmadan, karmaşık kullanım sözleşmelerinin arasına gizlenerek yürütülüyor. Bir kullanıcı, hangi verisinin nereye, hangi amaçla aktarıldığını çoğu zaman bilmiyor. Hizmet kalitesini artırma gerekçesi, bu şeffaflık eksikliğini haklı kılacak bir neden olamaz.

Yazar bu parçada aşağıdaki görüşlerden hangisine karşı çıkmaktadır?

Amsterdam’da yakın zamanda tamamlanan bir konut projesi, şehircilik çevrelerinde çok konuşuluyor. Proje, dar bir kanal kıyısına inşa edilmiş olmasına karşın, binaların cephelerini birbirine paralel değil hafif açılarla yerleştirerek her dairenin kanal manzarasından pay almasını sağlamış. Binaların dış yüzeyinde kullanılan geri dönüştürülmüş tuğlalar, hem maliyeti düşürmüş hem de bölgenin geleneksel dokusuyla uyum sağlamış. Ortak kullanım alanlarına çatıya taşınan bir bahçe eklenerek, dar arsada eksik kalan yeşil alan ihtiyacı bir ölçüde karşılanmış. Mimarlar, projenin en büyük zorluğunun kanal kıyısındaki zeminin taşıma kapasitesine uygun bir temel sistemi tasarlamak olduğunu belirtiyor. Bu parçada söz konusu konut projesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

Buzulların çözülme hızı, son otuz yılda belirgin şekilde artmıştır; bilim insanları bu artışı yalnızca sıcaklık ölçümleriyle değil, buzul kütlesinin uydu görüntüleriyle karşılaştırmalı takibiyle de doğrulamaktadır. Aynı bölgede elli yıl önce çekilen fotoğraflarla bugünkü görüntüler yan yana konduğunda, buzul cephesinin kilometrelerce gerilediği açıkça görülmektedir. Ayrıca bölgedeki yerel halkın, eskiden yıl boyu karla kaplı kalan zirvelerin artık yazın çıplak kaldığına dair tanıklıkları da bu verileri destekler. Bütün bu bulgular birlikte değerlendirildiğinde, iklim değişikliğinin bölgesel etkisinin artık kuşkuya yer bırakmayacak kadar somutlaştığı sonucuna varılmaktadır.

Bu parçada varılan sonucun gerekçesi olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilmiştir?

Bugün internette gezinirken attığımız her adım, fark etmeden bir yerlere kaydedilir. Hangi haberi okuduğumuz, hangi ürüne baktığımız, hatta bir sayfada ne kadar süre kaldığımız bile veri hâline dönüşür. Bu bilgileri toplayan algoritmalar, kullanıcıyı doğrudan görmez ama davranışlarını her tıklamada sabırla izler. Bu yüzden günümüz internetini, her hareketimizi kayda geçiren sessiz bir takipçi eşliğinde kullandığımızı söylemek yanlış olmaz.

Bu parçada altı çizili sözle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Hafta içi az uyuyup hafta sonu uzun uyumanın, biriken uyku eksiğini tamamen giderdiği yaygın bir kanıdır. Ancak yapılan çalışmalar, hafta sonu fazladan uyumanın dikkat ve hafıza üzerindeki olumsuz etkileri kısmen azaltsa da, vücudun metabolik dengesindeki bozulmayı tam olarak gideremediğini göstermektedir. Hafta içi kronik uyku eksikliği yaşayan kişilerde, hafta sonu telafi uykusuna rağmen kan şekeri düzenlenmesinde sorunlar devam etmektedir. Bu bulgular, düzenli ve yeterli uykunun, aralıklı telafi uykusuyla eşdeğer olmadığını ortaya koymaktadır.

Yazarın bu parçada karşı çıktığı görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Toplumda bireyler arası iletişimin sağlıklı bir biçimde sürdürülmesi, karşılıklı saygı ve anlayışla mümkündür. Bir kişi düşüncelerini ifade ederken karşısındakinin de farklı bir görüşe sahip olabileceğini kabul etmelidir. Dinleme becerisi, bu sürecin belki de en kritik parçasıdır; çünkü karşı tarafı anlamadan yapılan konuşmalar diyaloğa değil monologa dönüşür. Empati kurarak yaklaşan bireyler, tartışmaları çatışmaya dönüştürmek yerine uzlaşma zemini yaratır. İletişimde bu temel ilkelerin göz ardı edilmesi ise yalnızlığa, öfkeye ve toplumsal kopuşa zemin hazırlar.

Bu parçanın yapısal özellikleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

(I) Bahçedeki çiçekler bu yıl her zamankinden daha gür açmıştı. (II) Duydumki komşular yakında başka bir semte taşınmaya karar vermiş. (III) Anlattı ki herkes o geceyi hâlâ hatırlıyor. (IV) Sanki bütün mahalle o akşam sokağa dökülmüştü. (V) Masadaki mektubu okuyunca herkes şaşkına dönmüştü.

Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde “ki” sözünün yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

(I) Pek çok çağdaş kütüphane, doğal ışıktan daha fazla yararlanmak için geniş pencerelerle tasarlanıyor. (II) Tohum kütüphaneleri, yerel bitki çeşitlerinin korunmasını sağlayan bir paylaşım sistemiyle çalışır. (III) Kullanıcılar buradan aldıkları tohumu yetiştirir ve hasat sonunda elde ettikleri yeni tohumların bir bölümünü geri getirir. (IV) Böylece tohumlar dolaşımda kalırken bölgeye özgü çeşitlerin kaybolma riski azalır. (V) Kullanıcıların ekim deneyimlerini paylaşması da yerel tarım bilgisinin kuşaktan kuşağa aktarılmasına katkıda bulunur. Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Anneannem torununa uzattığı örgüyü göstererek şöyle dedi ( ) “Bunu sana ördüm ( ) beğendin mi ( )” Çocuk sevinçle karşılık verdi ( ) “Çok güzel olmuş ( )”

Bu parçada parantezle ( ) belirtilen yerlere, aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangisi sırasıyla getirilmelidir?

Akıllı telefonlardaki birçok uygulama, kullanıcıdan konum bilgisi paylaşmasını ister; oysa bu bilgi, çoğu zaman uygulamanın temel işleviyle ilgisi olmayan amaçlarla da işlenir. Bir hava durumu uygulamasının yalnızca bulunduğumuz şehri bilmesi yeterliyken uygulama saniyelik konum kaydı tutabilir; bu kayıtlar reklam şirketlerine satılabilir. Kullanıcı genelde bu paylaşımın kapsamını fark etmez; izin ekranını hızlıca onaylayıp geçer. Asıl sorun, verinin toplanması değil, hangi amaçla ve kimlerle paylaşıldığının kullanıcıya açıkça bildirilmemesidir. Bu parçada vurgulanan asıl kaygı aşağıdakilerden hangisidir?

Bir filmde sessizlik, çoğu zaman diyaloglardan daha fazla şey söyler. Yönetmen, karakterin içinde bulunduğu duygusal ağırlığı sözlerle anlatmak yerine uzun bir sessiz plan kullanarak izleyiciye hissettirmeyi seçebilir. . Bu yüzden bazı yönetmenler, senaryoyu yazarken hangi anların konuşmasız bırakılacağını, diyalog kadar özenle belirler; çünkü sessizlik de tıpkı bir replik gibi seyirciye bir şey iletmek zorundadır.

Bu parçada boş bırakılan yere düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

(I) Bazı uzmanlara göre, şehre yeni eklenen tramvay hattı çevredeki trafik yoğunluğunu bir ölçüde azaltabilir. (II) Bu hat, belediyenin açıklamasına göre geçen ay hizmete açıldı. (III) Yeni hattın, ilerleyen yıllarda çevredeki konut fiyatlarını da yükseltmesi muhtemeldir. (IV) Kimi yetkililer, hattın yolcu sayısının zamanla artacağını tahmin etmektedir. (V) Bazı sakinler ise tramvayın gürültüsünden şikâyetçi olabilir.

Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde kesin olarak gerçekleşmiş bir bilgi verilmiştir?

Halı dokumacılığında bir ustanın elinden çıkan iki halı, aynı desen ve aynı renk paletiyle dokunsa bile birbirinin aynısı olmaz; çünkü her düğüm, o günün ışığına, ustanın o anki el hızına ve ipliğin gerginliğine göre milimetrik farklarla atılır. Fabrikada dokunan bir halı ise binlerce kez birebir aynı desenle üretilebilir, çünkü makine her ilmeği aynı gerginlik ve aynı hızla atar. Bu yüzden koleksiyoncular, tam simetrik görünen bir halının el işi değil makine işi olabileceğinden şüphelenir; asıl değerli sayılan, gözle fark edilmesi zor küçük düzensizliklerin bulunduğu, insan elinin izini taşıyan dokumadır.

Bu parçadan hareketle aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Eğitimde ezber temelli yöntemlerin sınırlarını tartışan pek çok araştırmacı vardır. Bunlardan biri olan bir eğitim bilimci, bir söyleşisinde şöyle der: “Öğrenciye bir bilgiyi ezberletmek, ona bir haritayı gösterip yolu ondan sormaktır; oysa öğrenmek, o yolda birlikte yürümektir.” Bu benzetme, edilgen biçimde alınan bilginin kalıcı olmadığını, öğrencinin sürece etkin biçimde katılması gerektiğini özlü bir biçimde anlatır. Nitekim proje tabanlı öğrenme gibi yaklaşımlar da bu görüşü destekler; öğrenci, bilgiyi kendi deneyimiyle yeniden ürettiğinde onu daha uzun süre hatırlar.

Bu parçada düşünceyi geliştirme yolu olarak aşağıdakilerden hangisine başvurulmuştur?