Hücre Bölünmeleri ve Üreme, hücre döngüsünü, mitoz ve mayoz bölünmelerini, eşeyli ve eşeysiz üremenin temel özelliklerini kapsar.
Öğrencinin hücre döngüsünde gerçekleşen olayları ayırt edebilmesi, kromozomların davranışlarını izleyebilmesi ve üreme biçimlerini döllenme ile kalıtsal çeşitlilik açısından karşılaştırabilmesi gerekir. TYT’de bu konu, canlı örnekleri üzerinden verilen öncülleri değerlendirme, hücre döngüsüne ilişkin doğru ifadeyi seçme veya belirtilen koşullarda gamet çeşitliliğini hesaplama biçiminde sorulabilir.
Seçeneklerde evrelerin özellikleri ya da doğru kabul edilen öncüllerin farklı birleşimleri bulunabilir. DNA miktarıyla kromozom sayısını karıştırmak, farklı üreme biçimlerini aynı mekanizmayla açıklamak ve çeşitlilik sorularındaki varsayımları gözden kaçırmak sık yapılan hatalardır.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Diploit bir hayvan hücresinin hücre döngüsündeki G1,S ve G2 alt evreleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Cevabı göster
Cevap: C — S evresinde DNA miktarı iki katına çıkarken kromozom sayısı değişmez.
S evresinde DNA eşlenir ve her kromozom iki kromatitli hâle gelir; bu, hücredeki toplam DNA miktarını iki katına çıkarır ama kromozom sayısını değiştirmez, çünkü kardeş kromatitler bölünmenin anafazına kadar tek bir kromozom olarak sayılır.
2. soruKolay
Krossing over gerçekleşmediği varsayılan 2n=10 kromozomlu bir hayvan türünde, homolog kromozomların mayoz I’de bağımsız olarak kutuplara dağılması hesaba katılmaktadır.
Buna göre bu hayvanın oluşturabileceği genetik bakımdan farklı gamet çeşidi sayısı en fazla kaçtır?
Cevabı göster
Cevap: D — 32
Homolog kromozom çift sayısı n=5'tir; krossing over yokken bağımsız dağılımdan kaynaklanan farklı gamet çeşidi sayısı 2n=25=32’dir.
3. soruKolay
Bir hidrada vücutta oluşan tomurcuğun gelişip ayrılmasıyla, bir bal arısında ise döllenmemiş yumurtanın gelişmesiyle yeni birey oluşuyor.
Bu olaylarla ilgili,
I. Her ikisinde de yeni birey oluşumu için döllenme gerekmez. II. Her ikisinde de yeni birey, ana canlının vücudunda oluşan bir çıkıntıdan gelişir. III. Bal arısında gözlenen üreme biçimi partenogenezdir.
yargılarından hangileri doğrudur?
Cevabı göster
Cevap: C — I ve III
Hidradaki olay tomurcuklanma, bal arısındaki olay partenogenezdir. Her iki olayda da döllenme gerçekleşmez. Vücutta oluşan bir çıkıntıdan gelişme yalnızca verilen hidra örneğinde görülür. Bu nedenle I ve III doğrudur.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
TYT (Temel Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın birinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.