Sözel Mantık ve Görsel Okuma, verilen koşullardan çıkarım yapmayı, bilgilerin güvenilirliğini değerlendirmeyi ve görsellerde sunulan verileri yorumlamayı kapsar.
Öğrencinin sıralama ilişkilerini takip edebilmesi, farklı kaynakların aynı olayı nasıl aktardığını karşılaştırabilmesi ve infografiklerdeki özelliklerle koşulları birlikte değerlendirebilmesi gerekir. LGS Türkçe sorularında kişilerle günleri eşleştirme, metinlerin kaynaklarını ve dayanaklarını sorgulama veya görseldeki bilgilere uygun seçeneği belirleme gibi görevler görülebilir.
Seçenekler, koşulların tümünü sağlayan çıkarımlarla bazı ayrıntıları gözden kaçıran yorumları karşılaştırır. Hemen sonra ile sonra ifadelerini karıştırmak, kesin bilgiyle olasılığı ayıramamak ve görselin yalnızca bir bölümüne bakarak karar vermek sık yapılan hatalardandır.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Ayla, Berk, Can ve Demir adlı öğrenciler pazartesi, salı, çarşamba ve perşembe günlerinde birer sunum yapacaktır. Her gün yalnız bir sunum vardır.
Bilinenler şunlardır:
Can, Berk’ten hemen sonraki gün sunum yapacaktır.
Ayla, Can’dan sonra sunum yapacaktır.
Demir, Berk’ten önce sunum yapacaktır.
Berk salı günü sunum yapacaktır.
Buna göre sunum sırası aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: A — Demir - Berk - Can - Ayla
Berk salı (2.) gün sunum yapacağına göre Can, ondan hemen sonraki çarşamba (3.) güne yerleşir. Demir, Berk’ten önce olacağı için tek boş gün olan pazartesiye (1.); Ayla ise Can’dan sonra olacağı için perşembeye (4.) yerleşir. Sıra: Demir - Berk - Can - Ayla.
2. soruKolay
Bir müze girişindeki “Eser Koruma Dolabı” infografiği aşağıdaki bilgileri vermektedir.
Dolap türleri ve koşullar
K tipi: Işık geçirmez; nem %40–50; kumaş ve kâğıt eserler için
L tipi: UV filtreli cam; nem %45–55; ahşap ve metal karışık eserler için
M tipi: Hava sızdırmaz; nem %30–40; fotoğraf negatifleri ve filmler için
Yerleştirme kuralı
Bir eser birden fazla türe uygun görünse bile öncelik sırası şöyledir: film/negatif → M; yalnızca kumaş-kâğıt → K; diğer karışık malzemeler → L.
Yasak
Yiyecek artığı veya sıvı kap hiçbir dolaba konulmaz.
Buna göre aşağıdaki yerleştirme kararlarından hangisi infografiğe göre yanlıştır?
Cevabı göster
Cevap: D — Kâğıt bir harita ile birlikte yarım dolu bir mürekkep şişesi K tipine konur.
Kısaca — Kâğıt harita K tipine uygundur ancak yarım dolu mürekkep şişesi sıvı içerdiği için hiçbir dolaba konulamaz. Bu nedenle D’deki yerleştirme yanlıştır. İpek örtünün K’ye, ahşap çerçeveli metal plakanın L’ye ve film negatifinin M’ye yerleştirilmesi kurallara uygundur. Haritanın uygun olması, yanındaki mürekkep şişesine yönelik yasağı kaldırmaz.
3. soruKolay
Aynı olayla ilgili üç metin yayımlanmıştır:
Metin 1: İlçe belediyesinin resmî sitesi — “Yaya geçidi yenileme çalışması pazartesi başlayacak; güzergâh haritası ekte sunulmuştur.”
Metin 2: Tanınmayan bir hesabın kısa videosu — “Bütün yollar kapanıyor, kimse sokağa çıkamayacak!”
Metin 3: Mahalle derneğinin duyurusu — “Belediyenin açıkladığı plana göre yalnızca iki cadde geçici olarak tek yönlü olacak; ayrıntılar resmî haritada.”
Bir öğrenci bu metinleri kaynak güvenilirliği ve abartı açısından karşılaştırmıştır.
Buna göre öğrencinin vardığı hangi yargı doğrudur?
Cevabı göster
Cevap: C — Metin 1 somut ve resmî bilgi verirken Metin 2 abartılı bir yorum içermektedir.
Resmî sitedeki metin tarih ve harita gibi somut ayrıntı verir. Anonim videodaki “bütün yollar kapanıyor” ifadesi ise kanıtsız abartıdır; dernek metni de resmî plana atıf yaparak daha ölçülüdür.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
LGS (Liselere Geçiş Sistemi), T.C. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından düzenlenen resmî bir sınavdır. Bu uygulama MEB ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.