Cepte soru çözTYTSosyal Bilimler - CoğrafyaHarita Bilgisi
Sosyal Bilimler - Coğrafya
Harita Bilgisi, haritalarda ölçek kullanımı, Dünya’nın düzleme aktarılmasından kaynaklanan bozulmalar ve eş yükselti eğrileriyle yer şekillerinin gösterilmesini kapsar.
Öğrencinin haritadaki uzunluk ve alanları gerçek değerlerle ilişkilendirebilmesi, birim dönüşümlerini yapabilmesi, projeksiyonların etkilerini ve izohipslerin dağılışını yorumlayabilmesi gerekir. TYT’de bu konu, işlem gerektiren ölçek soruları veya verilen harita özelliklerinden coğrafi sonuç çıkarma biçiminde sorulabilir.
Seçenekler hesaplanan değerlerden ya da haritanın gösterdiği özelliklere ilişkin yorumlardan oluşabilir. Alan hesabında ölçeğin karesini kullanmayı unutmak, uzunluk ve alan birimlerini karıştırmak, eğriler arasındaki yatay uzaklık ile yükselti farkını aynı kabul etmek sık yapılan hatalardır.
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Ölçeği 1/400.000 olan bir haritada, bir tarım arazisinin haritadaki alanı 5 cm² olarak ölçülmüştür.
Bu arazinin gerçek alanı kaç km²’dir?
Cevap: A — 80 km²
Ölçeğe göre haritadaki 1 cm, gerçekte 400.000 cm yani 4 km’ye karşılık gelir. Alan hesaplarında bu oran karesi alınarak kullanılır: gerçek alan = .
2. soruKolay
Küre biçimindeki Dünya’nın düzleme aktarılması sırasında şekil, alan ve uzunluklarda çeşitli bozulmalar oluşur. Bu bozulmaların derecesi, kullanılan projeksiyon yöntemine ve haritanın hangi enlemleri esas aldığına göre değişir.
Silindirik projeksiyon yöntemiyle çizilmiş bir dünya haritasında bozulmaların en az olduğu kuşak aşağıdakilerden hangisidir?
Cevap: E — Ekvator çevresindeki alçak enlem kuşağı
Silindirik projeksiyonda silindir, küreye Ekvator çizgisi boyunca teğet olacak şekilde yerleştirilir; bu nedenle bozulmalar teğet noktasına en yakın olan Ekvator çevresinde en az, kutuplara doğru gidildikçe giderek daha fazla olur.
3. soruKolay
Bir öğrenci, dağlık bir bölgenin izohips haritasını incelerken aynı iki eş yükselti eğrisi arasındaki yatay mesafenin bazı kesimlerde belirgin biçimde daraldığını fark etmiştir.
Bu durum, haritanın ilgili kesimlerinde öncelikle hangisinin değiştiğini gösterir?
Cevap: C — Eğimin artması
İzohips haritalarında aynı yükselti aralığına ait eğriler arasındaki yatay mesafe daraldıkça eğim artar; mesafe genişledikçe eğim azalır. Eğrilerin sıklaşması yükseltiyi değil eğimi ifade eder; yükselti, eğrilerin üzerindeki sayı değerlerinden okunur.
Her soru tam o anki seviyene göre seçilir, yanlışların oturana kadar geri gelir, hepsi çevrimdışı çalışır.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
TYT (Temel Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın birinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.