Cepte soru çözLGST.C. İnkılap Tarihi ve AtatürkçülükDemokratikleşme Çabaları
T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük
Demokratikleşme Çabaları, Cumhuriyet’in ilk yıllarında çok partili hayata geçiş girişimlerini ve bu süreçte karşılaşılan engelleri kapsar.
Öğrencinin muhalefet partilerinin kurulmasını demokratik katılımla ilişkilendirmesi, iç karışıklıkların siyasi hayata etkisini açıklaması ve Cumhuriyet’e yönelik tehditleri değerlendirmesi beklenir. LGS’de bu konu genellikle tarihsel olayları anlatan kısa metinler veya Mustafa Kemal’in sözleri üzerinden neden ve sonuç ilişkisi kurma, yorum yapma ve çıkarımda bulunma biçiminde sorulur.
Seçeneklerde metinden ulaşılabilecek yargılarla desteklenmeyen genellemeler birlikte sunulabilir. Olayların nedenleriyle sonuçlarını karıştırmak ve kişiye yönelik bir girişimin rejimle bağlantısını gözden kaçırmak sık yapılan hatalardandır.
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Şeyh Sait İsyanı’nın oluşturduğu güvensizlik ortamında Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kapatılmış ve çok partili hayata geçiş denemesi kesintiye uğramıştır.
Bu bilgiye göre demokratikleşme sürecini zorlaştıran etken hangisidir?
Cevap: B — İç güvenlik sorunları
İsyanın doğurduğu iç güvenlik sorunu çok partili denemeyi kesintiye uğratmıştır.
2. soruKolay
Suikast teşebbüsü boşa çıkarıldıktan sonra vatandaşlarımdan gelen mektup ve telgraflar beni mutlu etti. Bu olayın şahsımdan çok Cumhuriyet’e ve ilkelerine yöneldiği açıktır. Benim naçiz vücudum bir gün toprak olacaktır; fakat Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır.
Mustafa Kemal’in bu demecinde aşağıdaki sorulardan hangisinin cevabı yoktur?
Cevap: C — Suikastçılar hangi mahkemede yargılanmıştır?
Kısaca — Suikastçıların hangi mahkemede yargılandığı demeçte yoktur.
Demeçte halkın suikast girişimine tepkisi, girişimin asıl hedefinin Cumhuriyet olarak görülmesi ve Cumhuriyet’in süreceğine duyulan inanç yer alır. Yargılamanın hangi mahkemede yapıldığına dair bir bilgi ise geçmez. “Yoktur” diye sorulan boşluk, tam da bu mahkeme bilgisidir.
3. soruKolay
Cumhuriyet’in ilk yıllarında iki kez muhalefet partisi denemesi yapılmış; her ikisi de iç karışıklık ve rejim karşıtı hareketler nedeniyle kısa sürede sona ermiştir. Bundan sonra uzun bir süre tek parti yönetimi sürmüştür.
Bu bilgilerden hangisi çıkarılabilir?
Cevap: B — Çok partili yaşam denemeleri başarısız olunca tek parti dönemine dönülmüştür.
Kısaca — Çok partili yaşam denemeleri başarısız olunca tek parti dönemine dönülmüştür.
Metin, iki muhalefet partisi denemesinin iç karışıklık ve rejim karşıtı hareketler yüzünden kısa sürdüğünü, ardından uzun süre tek partinin devam ettiğini söyler. Çıkan bağ, denemelerin başarısızlığından sonra tek partiye dönüştür. İnkılapların durduğu, işgalin başladığı ya da demokrasinin tümden reddedildiği bu bilgiden çıkmaz.
Her soru tam o anki seviyene göre seçilir, yanlışların oturana kadar geri gelir, hepsi çevrimdışı çalışır.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
LGS (Liselere Geçiş Sistemi), T.C. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından düzenlenen resmî bir sınavdır. Bu uygulama MEB ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.