Enerji Dönüşümleri ve Çevre Bilimi, canlılar arasındaki beslenme ilişkilerini, fotosentez ve solunumla gerçekleşen enerji dönüşümlerini ve maddelerin doğadaki döngülerini kapsar.
Öğrencinin üreticilerin besin zincirindeki rolünü açıklayabilmesi, fotosentez ile solunumu karşılaştırabilmesi ve azot döngüsündeki değişimlerin canlılara etkisini yorumlayabilmesi beklenir. LGS Fen Bilimleri sorularında bu konu, tarımsal bir durum veya canlılarla ilgili bir gözlem üzerinden neden ve sonuç ilişkisi kurmayı gerektirebilir.
Seçenekler, verilen durumun olası sonuçlarını ya da süreçlere ilişkin farklı açıklamaları sunar. Bitkilerin yalnızca gündüz solunum yaptığını düşünmek, madde döngüsüyle enerji akışını karıştırmak ve besin zincirindeki değişimin etkilerini gözden kaçırmak sık yapılan hatalardandır.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruOrta
Azot döngüsünde atmosferdeki azot gazı, bazı bakterilerin etkisiyle bitkilerin kullanabileceği azotlu bileşiklere dönüşebilir. Çiftçi, aynı tarlada birkaç yıl üst üste ürün aldıktan sonra bitkilerin gelişiminin zayıfladığını gözlemliyor.
Buna göre topraktaki kullanılabilir azot miktarını azaltması en olası durum aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: D — Baklagil köklerindeki azot bağlayıcı bakterilerin azalması
Azot bağlayıcı bakteriler atmosfer azotunun toprağa kazandırılmasında önemli rol oynar. Bu bakterilerin azalması, bitkilerin kullanabileceği azotlu bileşiklerin oluşumunu azaltabilir.
2. soruKolay
Bir öğrenci, bitkilerin gündüz oksijen üretebildiğini fakat gece karbondioksit çıkışının daha belirgin ölçüldüğünü gözlemliyor.
Bu gözlemi fotosentez ve solunum süreçleriyle ilişkilendiren ifadelerden hangisi doğrudur?
Cevabı göster
Cevap: D — Bitkiler gece ve gündüz solunum yapar; fotosentez ise ışık varlığında gerçekleşir.
Bitkiler canlılık faaliyetleri için gece ve gündüz solunum yapar. Fotosentez ise ışık enerjisi gerektiği için ışık varlığında gerçekleşir. Gece fotosentez durduğu halde solunum devam ettiği için karbondioksit çıkışı gözlenebilir.
3. soruKolay
Bir besin zincirinde üreticilerin azalması öncelikle hangi sonucu doğurabilir?
Cevabı göster
Cevap: C — Zincirdeki tüketicilerin besin bulması zorlaşır.
Üreticiler zincirin enerji girişini sağladığı için azalması tüketicileri etkiler.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
LGS (Liselere Geçiş Sistemi), T.C. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından düzenlenen resmî bir sınavdır. Bu uygulama MEB ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.