Cepte soru çözLGSFen BilimleriDNA ve Genetik Kod
Fen Bilimleri
DNA ve Genetik Kod, DNA’nın yapısını, bazların eşleşmesini, kalıtsal özelliklerin aktarılmasını ve mutasyon ile modifikasyon arasındaki farkları kapsar.
Öğrencinin DNA zincirleri arasındaki tamamlayıcılığı kullanması, baskın ve çekinik alelleri ayırt etmesi, genotip ile fenotipi ilişkilendirerek çaprazlama sonuçlarını yorumlaması beklenir. LGS Fen Bilimleri sorularında bu beceriler, verilen bir DNA zincirinden diğerinin baz dağılımını bulma, yavruların belirli bir özelliği gösterme olasılığını hesaplama veya gözlemleri sınıflandırma biçiminde ölçülebilir.
Seçeneklerde farklı baz dağılımları, olasılıklar ya da değişim örnekleri sunulur. Baz eşleşmelerini karıştırmak, baskın özelliği saf döl olmakla eş tutmak ve çevresel değişimleri doğrudan mutasyon saymak sık yapılan hatalardır.
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Bezelyelerde uzun boy aleli kısa boy aleline baskındır. Heterozigot uzun boylu bir bezelye ile kısa boylu bir bezelye çaprazlanıyor. Buna göre bu çaprazlama sonucunda oluşacak yavrulardan kısa boylu fenotipe sahip olma olasılığı kaçtır?
Cevap: D — %50
Heterozigot uzun boylu bireyin genotipi Tt, kısa boylu bireyin genotipi tt olarak gösterilebilir. Tt x tt çaprazlamasında yavruların yarısı Tt uzun, yarısı tt kısa olur. Bu nedenle kısa boylu olma olasılığı %50'dir.
2. soruKolay
Bir araştırmacı, farklı canlılarda gözlenen değişimleri mutasyon ve modifikasyon bakımından sınıflandırmaktadır. Aşağıdaki gözlemlerden hangisi mutasyon örneğidir?
Cevap: D — Işınlara maruz kalan bir bakterinin DNA dizisinde kalıcı bir değişiklik oluşması
Kısaca — Mutasyon, DNA diziliminde oluşan kalıcı bir değişimdir.
Mutasyon canlının kalıtsal maddesinde gerçekleşir ve etkisi yararlı, zararlı ya da nötr olabilir. Geçici kas gelişimi gibi çevre etkisiyle oluşan ve DNA dizilimini değiştirmeyen durumlar mutasyon değildir.
3. soruKolay
Çift zincirli bir DNA parçasının birinci zincirinde 4 adenin, 2 timin, 5 guanin ve 3 sitozin bazı bulunmaktadır. Baz eşleşme kuralına göre ikinci zincirdeki baz dağılımı (adenin – timin – guanin – sitozin sırasıyla) aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Cevap: B — 2 – 4 – 3 – 5
Baz eşleşme kuralına göre birinci zincirdeki her adeninin karşısına timin, her timinin karşısına adenin, her guaninin karşısına sitozin, her sitozinin karşısına guanin gelir. Birinci zincirdeki 4A–2T–5G–3C’ye karşılık ikinci zincirde 2A–4T–3G–5C bulunur.
uygulamada 267 soru daha çöz →
Her soru tam o anki seviyene göre seçilir, yanlışların oturana kadar geri gelir, hepsi çevrimdışı çalışır.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
LGS (Liselere Geçiş Sistemi), T.C. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından düzenlenen resmî bir sınavdır. Bu uygulama MEB ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.