Cepte soru çözAYTDenemeMatematik

AYT

AYT Matematik denemesi

  • 40 soru
  • Her yanlış, bir doğrunun 1/4 kadarını götürür
  • Ücretsiz

AYT denemesinin Matematik bölümü — 40 soru. Şıkları işaretle, en altta Bitir’e bas; doğru, yanlış ve netini gör.

Bu kâğıt, uygulamadaki 1. Deneme ile aynı kâğıttır. Buradan çözdüğün sorular, denemeye uygulamada süre tutarak girmek istersen artık yeni olmayacak.

Sen çözerken hiçbir soru işaretlenmez — sınavdaki gibi. Cevaplar ve çözümler, bitirdiğinde açılır. İşaretlediklerin bu tarayıcıda saklanır; sekmeyi kapatsan da kaybolmaz.

1. soru

O merkezli birim çember üzerinde C(1,0)C(1,0) ve birinci bölgedeki D(cosθ,sinθ)D(\cos\theta,\sin\theta) noktaları verilmiştir. Kiriş uzunluğu CD=62|CD|=\dfrac{\sqrt{6}}{2}’dir.

−11−11xyOθCD

Buna göre sinθ2\sin\dfrac{\theta}{2} değeri kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: E — 64\dfrac{\sqrt{6}}{4}

Kısaca — sinθ2\sin\dfrac{\theta}{2} değeri 64\dfrac{\sqrt{6}}{4} olarak bulunur.

Şekildeki birim çemberde OCDOCD üçgeninin kolları yarıçap olduğundan OC=OD=1|OC|=|OD|=1 birimdir ve tepe açısı θ\theta’dır. OO merkezinden kırmızı CDCD kirişine indirilen dikme, ikizkenar üçgenin tepe açısını θ2\dfrac{\theta}{2} ve kirişi iki eşit parçaya böler. Bu dik üçgende karşı dik kenar uzunluğu 1sinθ21 \cdot \sin\dfrac{\theta}{2} olup tüm kiriş uzunluğu CD=2sinθ2|CD| = 2\sin\dfrac{\theta}{2} olur. Verilen CD=62|CD| = \dfrac{\sqrt{6}}{2} değeri denklemde yerine yazıldığında 2sinθ2=622\sin\dfrac{\theta}{2} = \dfrac{\sqrt{6}}{2} eşitliğinden sinθ2=64\sin\dfrac{\theta}{2} = \dfrac{\sqrt{6}}{4} elde edilir. Kiriş uzunluğunun yarısını almayı unutan öğrenciler doğrudan 62\dfrac{\sqrt{6}}{2} çeldiricisine yönelebilir.

2. soru

limx5x5x5\displaystyle \lim_{x\to 5^-}\dfrac{x-5}{|x-5|}

limitinin değeri kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: D — 1-1

Kısaca — xx, 5’e soldan yaklaşırken x5<0x-5 < 0 olduğundan mutlak değer dışına (x5)-(x-5) olarak çıkar ve limit 1-1 bulunur.

x5x\to 5^- yaklaşımı, xx’in 5’ten daima küçük değerler aldığını (x<5x < 5) ifade eder. Bu durumda x5x - 5 farkı negatif olacağından mutlak değer tanımı gereği x5=(x5)|x-5| = -(x-5) şeklinde dışarı çıkar. İfadede yerine koyduğumuzda x5(x5)=1\dfrac{x-5}{-(x-5)} = -1 sabit değeri elde edilir ve limit 1-1 olur. Yaklaşım yönünü göz ardı edip mutlak değeri doğrudan (x5)(x-5) olarak çıkararak +1+1 sonucuna ulaşmak en kuvvetli çeldiricidir.

3. soru

y=x33xy=x^3-3x eğrisine teğet olan ve eğimi 9 olan doğrular çiziliyor.

Buna göre, bu teğet doğrularının yy eksenini kestiği noktaların ordinatları toplamı kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: C — 0

Kısaca — Teğet doğrularının yy eksenini kestiği noktaların ordinatları toplamı 0 olur.

Bir eğrinin teğetinin eğimi o noktadaki türevine eşittir. y=3x23=9y'=3x^2-3=9 denkleminden x2=4x^2=4 bulunur; buradan teğet değme noktalarının apsisleri x=2x=2 ve x=2x=-2 gelir. Bu apsisler fonksiyonda yerine yazıldığında (2,2)(2,2) ve (2,2)(-2,-2) değme noktaları elde edilir. Eğimleri 9 olan teğetlerin denklemleri y2=9(x2)    y=9x16y-2=9(x-2) \implies y=9x-16 ve y+2=9(x+2)    y=9x+16y+2=9(x+2) \implies y=9x+16 olarak bulunur. Teğetlerin yy eksenini kestiği ordinatlar 16-16 ve 16 olduğundan, bu değerlerin toplamı 16+16=0-16+16=0 çıkar. Yalnızca bir teğeti hesaplayıp 16-16 veya 16 yanılgısına düşmemeye dikkat etmelisin.

4. soru

f(x)=log2x6(x23x+10)f(x)=\log_{2x-6}(x^{2}-3x+10) fonksiyonu veriliyor. Buna göre bu fonksiyonun en geniş tanım kümesi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı göster

Cevap: B — (3,72)(72,)(3,\dfrac{7}{2})\cup(\dfrac{7}{2},\infty)

Kısaca — Fonksiyonun en geniş tanım kümesi (3,72)(72,)(3,\dfrac{7}{2})\cup(\dfrac{7}{2},\infty) kümesidir.

Logaritmanın içi için x23x+10>0x^2 - 3x + 10 > 0 şartına baktığımızda diskriminant Δ=940=31<0\Delta = 9 - 40 = -31 < 0 ve başkatsayı pozitif olduğundan bu ifade bütün gerçek sayılar için daima pozitiftir. Tabanın pozitif olması için 2x6>0    x>32x - 6 > 0 \implies x > 3 ve tabanın 1 olmaması için 2x61    x722x - 6 \neq 1 \implies x \neq \dfrac{7}{2} koşulları sağlanmalıdır. Bu koşulların kesişimi alındığında x>3x>3 aralığından 72\dfrac{7}{2} noktası atılır ve çözüm (3,72)(72,)(3,\dfrac{7}{2})\cup(\dfrac{7}{2},\infty) olarak bulunur. Tabanın 1 olamayacağı kuralını gözden kaçırmak doğrudan (3,)(3,\infty) çeldiricisine yönlendirir.

5. soru

P(x)=x42x3+ax+3P(x) = x^4 - 2x^3 + ax + 3 polinomunun katsayılar toplamı 6 dır.

Buna göre P(x+1)P(x + 1) polinomunun sabit terimi kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: E — 6

Kısaca — P(x+1)P(x + 1) polinomunun sabit terimi 6 dır.

Bir polinomun sabit terimini bulmak için o polinomda değişken yerine daima 0 yazılır. Dolayısıyla P(x+1)P(x + 1) polinomunda x=0x = 0 yazarsan aradığın değerin P(0+1)=P(1)P(0 + 1) = P(1) olduğunu görürsün. P(x)P(x) polinomunun katsayılar toplamı da P(1)P(1) olduğundan ve soruda 6 olarak verildiğinden, aa katsayısını hiç bulmadan cevaba doğrudan ulaşabilirsin. Burada a=4a = 4 değerini bulup çeldiriciye takılmamaya özen göstermelisin.

6. soru

Bir torbada aynı özellikte 4 kırmızı, 3 mavi ve 2 yeşil bilye vardır. Torbadan aynı anda rastgele iki bilye seçiliyor.

Seçilen iki bilyenin aynı renkte olma olasılığı kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: A — 518\dfrac{5}{18}

Kısaca — Aynı renkteki iki bilyeyi seçme olasılığı 518\dfrac{5}{18}’dir.

Torbada toplam 4+3+2=94 + 3 + 2 = 9 bilye bulunmaktadır. Bu bilyeler arasından rastgele seçilen 2 bilyenin tüm olası durumlarının sayısı (92)=982=36\binom{9}{2} = \dfrac{9 \cdot 8}{2} = 36’dır. İki bilyenin aynı renkte olması; ikisinin kırmızı, ikisinin mavi veya ikisinin yeşil olmasıyla mümkündür. Bu durumların sayıları sırasıyla (42)=6\binom{4}{2} = 6, (32)=3\binom{3}{2} = 3 ve (22)=1\binom{2}{2} = 1 olup istenen durumların toplamı 6+3+1=106 + 3 + 1 = 10 eder. Dolayısıyla aranan olasılık 1036=518\dfrac{10}{36} = \dfrac{5}{18} olarak bulunur. Yeşil bilyelerden 2 tane seçilemeyeceğini zannedenler ya da toplama hatası yapanlar 14\dfrac{1}{4} gibi çeldiricilere düşebilir.

7. soru

mm bir pozitif gerçel sayı olmak üzere dik koordinat düzleminde [m,m][-m,m] kapalı aralığında tanımlı sürekli bir ff fonksiyonunun grafiği ile xx-ekseni arasında kalan alan üç bölgeye ayrılmıştır. Bu bölgelerin alanları şekilde KK, LL ve NN ile gösterilmiştir; KK ve NN üstte, LL alttadır.

xyOK=4L=3N=5-mm

Not: Şekil ölçekli çizilmemiştir.

Buna göre mmf(x)dx\displaystyle\int_{-m}^{m} f(x)\,dx integralinin değeri kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: C — 6

Kısaca — Belirli integralin değeri 6’dır. Şekilde K=4K=4 ve N=5N=5 alanlı bölgeler eksenin üstünde, L=3L=3 alanlı bölge eksenin altındadır. Üstteki alanları pozitif, alttakini negatif alırsak mmf(x)dx=KL+N=43+5=6\displaystyle\int_{-m}^{m} f(x)\,dx=K-L+N=4-3+5=6 bulunur. İşaretleri gözetmeden bulunan 12, bölgelerin toplam alanıdır.

8. soru

360 sayısının pozitif bölenlerinden kaç tanesi 12’nin katıdır?

Cevabı göster

Cevap: C — 8

Kısaca — 360 sayısının pozitif bölenlerinden 12'nin katı olanların sayısı 8'dir.

Aranan bölenlerin 12'nin katı olması gerektiğinden sayıyı 360=1230360 = 12 \cdot 30 şeklinde çarpanlarına ayırabiliriz. 12 ile çarpıldığında 360'ın böleni olan her sayı, 30 sayısının bir pozitif bölenine karşılık gelir. 30 sayısının asal çarpanlarına ayrılmış biçimi 2131512^1 \cdot 3^1 \cdot 5^1 olduğundan pozitif bölen sayısı üslerin birer fazlasının çarpımıyla (1+1)(1+1)(1+1)=222=8(1+1)(1+1)(1+1) = 2 \cdot 2 \cdot 2 = 8 olarak bulunur. Dolayısıyla 360'ın 12'nin katı olan tam 8 pozitif böleni vardır.

9. soru

aa bir gerçel sayı olmak üzere, x2<ax-2<a eşitsizliği veriliyor. x=1x=1 için bu eşitsizlik sağlanmakta, x=5x=5 için ise sağlanmamaktadır. Buna göre, aa sayısının alabileceği değerler kümesi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı göster

Cevap: D — (1,3](-1,3]

Kısaca — aa sayısının alabileceği değerleri gösteren en geniş aralık (1,3](-1,3]’tür.

x=1x=1 değeri x2<ax-2<a eşitsizliğini sağladığından 12<a    1<a1-2 < a \implies -1 < a olmalıdır; bu koşul 1-1 sınırının açık parantez olduğunu belirtir. x=5x=5 değeri eşitsizliği sağlamadığı için 52<a5-2 < a önermesi yanlış olmalı, yani değilinin doğru olması gerekir: 3a    a33 \ge a \implies a \le 3; bu da 3 sınırının kapalı parantez olmasını gerektirir. “Sağlamaz” ifadesinin katı küçüktür sembolünün değilini alarak büyük eşittir oluşturduğu gözden kaçırılırsa 3 sınırını açık alıp (1,3)(-1,3) aralığına yönelmek sık yapılan bir hatadır. İki koşul birleştirildiğinde çözüm kümesi 1<a3-1 < a \le 3, yani (1,3](-1,3] olarak bulunur.

10. soru

nn, n3n\ge 3 koşulunu sağlayan bir tam sayıdır. (1+x)n(1+x)^n binom açılımında x2x^2’li terimin katsayısı, aynı açılımdaki xx’li terimin katsayısının üç katıdır. Buna göre, bu açılımdaki tüm katsayıların toplamı kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: C — 128

Kısaca — Katsayı eşitliğinden n=7n = 7 bulunur ve tüm katsayılar toplamı 27=1282^7 = 128 olur.

(1+x)n(1+x)^n açılımında x2x^2 li terimin katsayısı (n2)\binom{n}{2}, xx li terimin katsayısı ise (n1)=n\binom{n}{1} = n’dir. Şarta göre (n2)=3(n1)\binom{n}{2} = 3\binom{n}{1} olduğundan n(n1)2=3n\dfrac{n(n-1)}{2} = 3n denklemini yazarız. n3n \ge 3 olduğu için her iki taraf nn’ye bölündüğünde n1=6n - 1 = 6 ve buradan n=7n = 7 elde edilir. Katsayılar toplamını bulmak için değişkene 1 yazılır; x=1x = 1 için (1+1)7=27=128(1+1)^7 = 2^7 = 128 bulunur. Paydadaki 2’yi unutup n1=3n-1=3 üzerinden n=4n=4 veya işlem hatasıyla n=6n=6 alanlar 64 çeldiricisine yönelebilirdi.

11. soru

mm gerçel sayı olmak üzere

x25x+m=0x^2-5x+m=0

denkleminin her iki kökü de pozitif olduğuna göre mm nin alabileceği en büyük tam sayı değeri kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: C — 6

Köklerin ikisinin de pozitif olması için m>0m>0, toplam 5>05>0 ve Δ=254m0m254\Delta=25-4m\geq0\Rightarrow m\leq\dfrac{25}{4} gerekir. En büyük tam sayı m=6m=6 dır.

12. soru

Ardışık üç pozitif tam sayının çarpımına 1 eklendiğinde tam kare, bu sayıların toplamına 1 eklendiğinde de tam kare olmaktadır.

Buna göre, bu üç sayının toplamının alabileceği en küçük değer kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: C — 15

Kısaca — Bu üç sayının toplamının alabileceği en küçük değer 15’tir.

Ortanca sayıya nn dersek sayılar n1,n,n+1n-1, n, n+1 olur; toplamları 3n3n ve toplama 1 eklendiğinde 3n+13n + 1 tam kare olmalıdır. Seçeneklerdeki toplamları denersek: Toplam 9 ve 12 için 3n+13n + 1 sırasıyla 10 ve 13 olup tam kare belirtmez. Toplam 15 olduğunda n=5n = 5 olur; sayılar 4,5,64, 5, 6 için 3n+1=16=423n + 1 = 16 = 4^2 ve çarpım koşulu 4×5×6+1=121=1124 \times 5 \times 6 + 1 = 121 = 11^2 her iki şartı da sağlar. Toplamı 24 olan 7,8,97, 8, 9 üçlüsünde toplam şartı (24+1=2524 + 1 = 25) sağlansa da çarpım (7×8×9+1=5057 \times 8 \times 9 + 1 = 505) tam kare olmadığından elenir.

13. soru

(x1)(x6)0(x-1)(x-6)\le0
(x3)(x+2)>0(x-3)(x+2)>0

eşitsizliklerini birlikte sağlayan tam sayıların toplamı kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: D — 15

Kısaca — İki eşitsizliğin ortak çözüm aralığı (3,6](3, 6] olup bu aralıktaki tam sayıların toplamı 15’tir.

İlk eşitsizlik olan (x1)(x6)0(x-1)(x-6) \le 0 ifadesinin kökleri 1 ve 6 olduğundan çözüm kümesi [1,6][1, 6] kapalı aralığıdır. İkinci eşitsizlik olan (x3)(x+2)>0(x-3)(x+2) > 0 ifadesinin kökleri 2-2 ve 3 olup ifadenin pozitif olduğu bölge (,2)(3,)(-\infty, -2) \cup (3, \infty) aralıklarıdır. Bu iki çözüm kümesinin kesişimi (3,6](3, 6] yarı açık aralığını verir ve bu aralıktaki tam sayılar 4,5,64, 5, 6’dır. Buradan toplam 4+5+6=154 + 5 + 6 = 15 bulunur; ikinci eşitsizlikteki kesin büyüktür işaretine dikkat etmeyip 3’ü de dahil etmek en yaygın çeldiricidir.

14. soru

0x<2π0\le x<2\pi olmak üzere,

2cos2x3sinx=02\cos^2x-3\sin x=0

denklemini sağlayan xx değerlerinin toplamı kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: B — π\pi

Kısaca — Denklem sinx\sin x değişkenine göre çarpanlarına ayrıldığında geçerli köklerin toplamı π\pi olur.

cos2x=1sin2x\cos^2x = 1 - \sin^2x özdeşliğini denklemde yerine yazarsak 2(1sin2x)3sinx=02(1-\sin^2x) - 3\sin x = 0, yani 2sin2x+3sinx2=02\sin^2x + 3\sin x - 2 = 0 ikinci derece denklemini elde ederiz. Bu ifade (2sinx1)(sinx+2)=0(2\sin x - 1)(\sin x + 2) = 0 biçiminde çarpanlarına ayrılır. Her xx gerçek sayısı için 1sinx1-1 \le \sin x \le 1 olduğundan sinx+2=0\sin x + 2 = 0 durumundan gerçek kök gelmez; dolayısıyla sinx=12\sin x = \dfrac{1}{2} olmalıdır. [0,2π)[0, 2\pi) aralığında sinx=12\sin x = \dfrac{1}{2} eşitliğini sağlayan kökler birinci ve ikinci bölgelerdeki x1=π6x_1 = \dfrac{\pi}{6} ve x2=5π6x_2 = \dfrac{5\pi}{6} değerleridir. Bu iki kökün toplamı π6+5π6=π\dfrac{\pi}{6} + \dfrac{5\pi}{6} = \pi bulunur.

15. soru

Gerçel sayılar kümesinde sürekli bir ff fonksiyonu için

01f(2x+1)dx=5\displaystyle \int_0^1 f(2x+1)\,dx=5
15f(t)dt=18\displaystyle \int_1^5 f(t)\,dt=18

eşitlikleri veriliyor.

Buna göre, 35f(t)dt\displaystyle \int_3^5 f(t)\,dt kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: B — 8

t=2x+1t=2x+1 dönüşümü ilk integrali 1213f(t)dt=5\dfrac12\int_1^3 f(t)dt=5 biçimine getirir; dolayısıyla 13f=10\int_1^3f=10 olur. Toplam integralden çıkarılınca 1810=818-10=8 elde edilir.

16. soru

Şekildeki dik üçgende sinx=35\sin x=\dfrac{3}{5}dir. Dik kenarlar üzerine dışarıya doğru birer kare çizildiğinde bu iki karenin alanları toplamı 100 birimkare oluyor.

x

Not: Şekil ölçekli çizilmemiştir.

Buna göre üçgenin hipotenüsü kaç birimdir?

Cevabı göster

Cevap: D — 10

Kısaca — Üçgenin hipotenüs uzunluğu 10 birimdir.

Şekildeki dik üçgende dik kenarlar üzerine dışa doğru kurulan karelerin alanları toplamı, Pisagor teoremi gereğince hipotenüs üzerine kurulacak karenin alanına eşittir. Dolayısıyla hipotenüs cc birim olmak üzere doğrudan c2=100    c=10c^2 = 100 \implies c = 10 birim bulunur. Üçgendeki sinx=35\sin x = \dfrac{3}{5} oranından dik kenarlar 3k3k ve 4k4k, hipotenüs ise 5k5k olarak yazılabilir; karelerin alanları toplamı (3k)2+(4k)2=25k2=100(3k)^2 + (4k)^2 = 25k^2 = 100 eşitliğinden k=2k = 2 ve hipotenüs 5k=105k = 10 birim olarak da doğrulanır. Yalnızca orandaki 5 değerini doğrudan hipotenüsün gerçek uzunluğu sanmak en çekici çeldiricidir.

17. soru

Bir geometrik dizide

a2+a4=15a_2+a_4=15
a3+a5=30a_3+a_5=30

eşitlikleri veriliyor.

Buna göre, dizinin ilk altı teriminin toplamı kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: C — 1892\dfrac{189}{2}

Kısaca — İki eşitliğin birbirine oranlanmasıyla ortak çarpan r=2r=2 ve ilk terim a1=32a_1=\dfrac{3}{2} bulunur; geometrik dizi toplam formülünden S6=1892S_6=\dfrac{189}{2} elde edilir.

İkinci eşitlikteki terimlerin indisleri birinci eşitliktekinden 1 fazla olduğundan a3+a5=r(a2+a4)a_3+a_5=r(a_2+a_4) parantezine alabilirsin; buradan 30=15r30=15r olup r=2r=2 çıkar. İlk eşitlikte a1a_1 parantezi açarsan a1(r+r3)=a1(2+8)=15a_1(r+r^3)=a_1(2+8)=15 denkleminden birinci terimi a1=32a_1=\dfrac{3}{2} olarak bulursun. İlk 6 terim toplamı formülünü uyguladığında S6=a1r61r1=3226121=3632=1892S_6=a_1\cdot\dfrac{r^6-1}{r-1}=\dfrac{3}{2}\cdot\dfrac{2^6-1}{2-1}=\dfrac{3\cdot 63}{2}=\dfrac{189}{2} sonucuna ulaşırsın.

18. soru

Bir otopark en fazla 180 araca hizmet verebilmekte ve saatlik ücreti 12 TL olarak belirlediğinde bu sayıya ulaşabilmektedir. Saatlik ücrette yapılan her 3 TL’lik artış sonrasında araç sayısında 15 azalma olduğu gözlenmiştir.

Bu otopark, saatlik ücretten elde edeceği toplam gelirin en fazla olması için saatlik ücreti kaç TL olarak belirlemelidir?

Cevabı göster

Cevap: B — 24

kk artış sayısı olmak üzere gelir R=(12+3k)(18015k)R=(12+3k)(180-15k) yazılır. R(k)=0R'(k)=0 denklemi k=4k=4 verir ve ücret 24 TL bulunur.

19. soru

x25x+4=x2|x^2-5x+4|=|x-2| denkleminin tüm gerçek sayı köklerinin kareleri toplamı kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: E — 36

Kısaca — Denklemi sağlayan tüm gerçek sayı köklerinin kareleri toplamı 36’dır.

A=B|A| = |B| tipindeki denklemlerde ifadeleri A=BA = B ve A=BA = -B olarak iki ayrı durumda ele almalısın. İlk durumdan x25x+4=x2    x26x+6=0x^2 - 5x + 4 = x - 2 \implies x^2 - 6x + 6 = 0 elde edilir; Δ=12>0\Delta = 12 > 0 olup iki gerçek kökün kareleri toplamı (x1+x2)22x1x2=622(6)=24(x_1+x_2)^2 - 2x_1x_2 = 6^2 - 2(6) = 24 çıkar. İkinci durumdan x25x+4=x+2    x24x+2=0x^2 - 5x + 4 = -x + 2 \implies x^2 - 4x + 2 = 0 gelir; Δ=8>0\Delta = 8 > 0 olup köklerin kareleri toplamı 422(2)=124^2 - 2(2) = 12 bulunur. İki denklemin ortak kökü bulunmadığından tüm köklerin kareleri toplamı 24+12=3624 + 12 = 36 olur; negatif durumu hesaba katmayıp yalnızca 24 bulmak en yaygın eksikliktir.

20. soru

pp ve qq birer önerme olmak üzere,

pqp\Rightarrow q

koşullu önermesi veriliyor.

Buna göre;

I. karşıtı,

II. tersi,

III. karşıt tersi

önermelerinden hangileri qpq'\Rightarrow p' önermesine denktir?

Cevabı göster

Cevap: B — Yalnız III

Kısaca — Bir koşullu önermede hipotez ile hükmün hem yerleri değiştirilip hem değilleri alındığında elde edilen qp\sim q\Rightarrow\sim p önermesi karşıt terstir (Yalnız III).

pqp\Rightarrow q önermesi için önermelerin yer değiştirmesiyle oluşan qpq\Rightarrow p ifadesi karşıt, önermelerin değillerinin alınmasıyla kurulan pq\sim p\Rightarrow\sim q ifadesi ise terstir. Hem yerlerin değiştiği hem de değillerin alındığı qp\sim q\Rightarrow\sim p yapısı ise ‘karşıt ters’ (kontrapozitif) olarak adlandırılır. Karşıt ile ters kavramlarını karıştırmak sık yapılan bir hata olup, istenen bağıntıyı yalnızca III numaralı öncül sağlamaktadır.

21. soru

Dik koordinat düzleminde [0,8][0,8] kapalı aralığında tanımlı birebir bir ff fonksiyonunun grafiği şekildeki doğru parçasıdır.

−112345689−1123456xyO

Bu doğru parçası (0,1)(0,1) ve (8,5)(8,5) noktalarından geçmektedir.

Buna göre, f1(5)f^{-1}(5) kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: D — 8

Kısaca — Grafikteki noktanın koordinatları doğrudan okunduğunda f1(5)=8f^{-1}(5)=8 bulunur.

Bir fonksiyon grafiği üzerindeki (x,y)(x,y) noktaları f(x)=yf(x)=y eşitliğini ifade eder; fonksiyon birebir olduğundan ters fonksiyon için f1(y)=xf^{-1}(y)=x bağıntısı geçerlidir. Grafikte verilen (8,5)(8,5) noktası, fonksiyona 8 girdiğinde çıktının 5 olduğunu, yani f(8)=5f(8)=5 olduğunu gösterir. Dolayısıyla ters fonksiyonda 5’in görüntüsü f1(5)=8f^{-1}(5)=8’dir. Uzun uzun doğru denklemi yazmaya gerek kalmadan grafikten doğrudan nokta okumak sana zaman kazandırır.

22. soru

ABA\subset B
s(A)=2s(A)=2
s(B)=4s(B)=4

olduğu biliniyor. RA×BR\subseteq A\times B bağıntısı, her aAa\in A için (a,a)(a,a) ikilisini içermekte ve toplam 5 elemandan oluşmaktadır.

Bu koşulları sağlayan kaç farklı RR bağıntısı vardır?

Cevabı göster

Cevap: A — 20

A×BA\times B sekiz elemanlıdır ve iki köşegen ikilisi zorunludur. Kalan altı ikiliden üçü seçileceği için bağıntı sayısı (63)=20\binom63=20’dir.

23. soru

mm gerçek sayı olmak üzere y=x25x+6y=x^{2}-5x+6 parabolü ile y=mx+1y=mx+1 doğrusu tek noktada kesişmektedir.

Buna göre olası tüm mm değerlerinin toplamı kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: D — 10-10

Kısaca — Olası mm değerlerinin toplamı 10-10’dur.

Parabol ile doğrunun tek noktada kesişmesi, birbirlerine teğet olmaları anlamına gelir. Ortak çözüm denklemini yazarsak x25x+6=mx+1x2(m+5)x+5=0x^{2}-5x+6 = mx+1 \Rightarrow x^{2}-(m+5)x+5=0 elde ederiz. Bu ikinci derece denklemin tek bir kökü olması için diskriminantı sıfır olmalıdır: Δ=(m+5)24(1)(5)=0m2+10m+5=0\Delta = (m+5)^{2}-4(1)(5) = 0 \Rightarrow m^{2}+10m+5=0. Bizden olası mm değerlerinin toplamı istendiğinden kökleri tek tek bulmaya gerek kalmadan ikinci derece denklemin kökler toplamı formülünden m1+m2=ba=101=10m_{1}+m_{2}=-\dfrac{b}{a}=-\dfrac{10}{1}=-10 bulunur. Ortak denklemde xx katsayısını (5m)(5-m) olarak yanlış düzenlemek kökler toplamını 10 veya 5-5 gibi hatalı sonuçlara götürebilir.

24. soru

Üç basamaklı doğal sayılardan 12 ile tam bölünen, ancak 18 ile de 30 ile de tam bölünmeyen kaç tane sayı vardır?

Cevabı göster

Cevap: B — 40

Kısaca — 12’nin katı olan üç basamaklı sayılardan 18 ve 30’un ortak katları dahil etme-dışlama prensibiyle çıkarıldığında 40 sayı bulunur.

Üç basamaklı sayılar 100 ile 999 arasındadır. Bu aralıkta 12’nin katı olan en küçük sayı 108, en büyük sayı 996 olup terim sayısı 99610812+1=75\dfrac{996-108}{12}+1 = 75 tanedir. 12 ile bölünüp 18 ile de bölünenler EKOK(12,18)=36\text{EKOK}(12,18)=36’nın katlarıdır; bu sayılar 97210836+1=25\dfrac{972-108}{36}+1 = 25 tanedir. 12 ile bölünüp 30 ile de bölünenler EKOK(12,30)=60\text{EKOK}(12,30)=60’ın katlarıdır; bu sayılar 96012060+1=15\dfrac{960-120}{60}+1 = 15 tanedir. Hem 18 hem de 30 ile bölünen ortak katları, yani EKOK(12,18,30)=180\text{EKOK}(12,18,30)=180’in katı olan 900180180+1=5\dfrac{900-180}{180}+1 = 5 sayıyı iki kez çıkarmamak için ekleriz. Buradan 75(25+155)=4075 - (25 + 15 - 5) = 40 elde edilir. Ortak kesişimi geri eklemeyi unutanlar 35 cevabına yanılarak gidebilir.

25. soru

{1,2,3,,11}\{1,2,3,\ldots,11\} kümesinden seçilen beş elemanlı bir alt kümede tam olarak bir ardışık sayı çifti bulunacaktır. Buna göre, bu koşulu sağlayan kaç farklı alt küme vardır?

Cevabı göster

Cevap: D — 140

Kısaca — Koşulu sağlayan 140 farklı alt küme seçilebilir.

Seçilen beş eleman arasında tam olarak bir ardışık çift bulunması, bu elemanların bir adet 2 elemanlı ardışık blok ile üç adet 1 elemanlı tekil bloktan (toplam 4 bağımsız blok) oluşması demektir. Kümede seçilmeyen 115=611 - 5 = 6 eleman yan yana dizildiğinde, aralarında ve uçlarında bu blokların yerleşebileceği 6+1=76 + 1 = 7 boşluk oluşturur. Hiçbir blok birbirine temas edemeyeceğinden bu 7 boşluktan 4 tanesi (74)=35\binom{7}{4} = 35 farklı şekilde seçilir. Seçilen 4 boşluktan hangisinin 2 elemanlı ardışık bloğu barındıracağı ise (41)=4\binom{4}{1} = 4 yolla belirlenir. Çarpma yoluyla sayma kuralı uygulandığında toplam 354=14035 \cdot 4 = 140 farklı alt küme elde edilir.

26. soru

Gerçel sayılarda tanımlı ff fonksiyonunun grafiği aşağıda verilmiştir.

−4−3−2−11234−5−4−3−2−1123456xyOy=f(x)
f(f(x)+3)=0f(f(x)+3)=0

Buna göre, verilen denklemin kaç farklı gerçel kökü vardır?

Cevabı göster

Cevap: D — 2

Kısaca — Denklemin 2 farklı gerçel kökü vardır.

Grafikten tepe noktası (0,4)(0,-4) olan parabolün xx eksenini 2-2 ve 2 noktalarında kestiği görülür; bu nedenle f(f(x)+3)=0f(f(x)+3)=0 için f(x)+3=2f(x)+3=-2 veya f(x)+3=2f(x)+3=2 olmalıdır. Birinci durumdan f(x)=5f(x)=-5 elde edilir; ancak parabolün en küçük değeri 4-4 olduğundan grafiğin y=5y=-5 doğrusuyla kesişimi yoktur ve gerçel kök gelmez. İkinci durumdan f(x)=1f(x)=-1 elde edilir; y=1y=-1 yatay doğrusu tepe noktasının yukarısında kaldığı için parabolü iki farklı noktada keser (x24=1    x=±3x^2-4=-1 \implies x=\pm\sqrt{3}). Her iki koldan da ikişer kök geleceği düşünülerek 4 sonucuna yönelmek yanıltıcıdır; yalnızca 2 gerçel kök bulunur.

27. soru

Gerçek sayılarda tanımlı bir ff fonksiyonunun grafiği aşağıda verilmiştir.

−3−2−1123456−2−112345678xy

g(x)=ax+bg(x)=ax+b doğrusal fonksiyonu g(0)=3g(0)=3 koşulunu sağlamaktadır. Gerçek sayılarda tanımlı h(x)=f(x)g(x)h(x)=f(x)\cdot g(x) fonksiyonunun x=2x=2 noktasında da sürekli olduğu biliniyor.

Buna göre, g(4)g(4) kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: C — 3-3

Grafikten limx2f(x)=4\lim_{x\to2}f(x)=4 ve f(2)=1f(2)=1 okunur. Çarpımın sürekliliği 4g(2)=g(2)4g(2)=g(2), yani g(2)=0g(2)=0 verir; g(0)=3g(0)=3 ile a=32a=-\dfrac32, b=3b=3 ve g(4)=3g(4)=-3 bulunur.

28. soru

a,b>1a,b>1 olmak üzere f(x)=logaxf(x)=\log_ax ve g(x)=logbxg(x)=\log_bx fonksiyonlarının grafikleri aşağıda verilmiştir. P(9,2)P(9,2) noktası ff grafiği, Q(8,3)Q(8,3) noktası ise gg grafiği üzerindedir.

123456789101234xyOfgPQ

Buna göre, logab216\log_{ab}216 kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: D — 3

Kısaca — Grafikteki P(9,2)P(9,2) ve Q(8,3)Q(8,3) noktaları fonksiyonlarda yerine yazılarak tabanlar a=3a=3 ve b=2b=2 bulunur; buradan log6216=3\log_6 216 = 3 elde edilir.

Grafikte mavi renkle çizilen ff eğrisi üzerindeki P(9,2)P(9,2) noktasından loga9=2    a2=9\log_a 9 = 2 \implies a^2 = 9 olur ve a>1a>1 olduğundan a=3a = 3 çıkar. Benzer şekilde kırmızı renkli gg eğrisi üzerindeki Q(8,3)Q(8,3) noktasından logb8=3    b3=8\log_b 8 = 3 \implies b^3 = 8 eşitliğiyle b=2b = 2 bulunur. Tabanların çarpımı ab=32=6ab = 3 \cdot 2 = 6 dır; 216=63216 = 6^3 olduğundan aranan ifade log6216=log6(63)=3\log_6 216 = \log_6(6^3) = 3 olarak hesaplanır. Kuvvet ve taban ilişkisini karıştırıp tabanı ab=5ab=5 gibi düşünmek hatalı seçeneklere sürükler.

29. soru

Türevlenebilir bir ff fonksiyonu için f(2)>0f(2)>0, g(x)=xf(x)g(x)=xf(x) ve h(x)=f(x)xh(x)=\dfrac{f(x)}{x} olarak veriliyor. gg grafiğine x=2x=2 apsisinde çizilen teğet xx eksenine paraleldir. hh grafiğine x=2x=2 apsisinde çizilen teğet ise y=x2y=-x^2 parabolüne de teğettir.

Buna göre, f(2)f'(2) kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: B — 12-12

f(2)=a>0f(2)=a>0 denirse g(2)=0g'(2)=0 koşulundan f(2)=a/2f'(2)=-a/2 bulunur ve hh grafiğinin teğeti y=ax/2+3a/2y=-ax/2+3a/2 olur. Bu doğru ile parabolün kesişim denklemi x2ax/2+3a/2=0x^2-ax/2+3a/2=0 çift katlı köke sahip olduğundan a2/46a=0a^2/4-6a=0, dolayısıyla a=24a=24 ve f(2)=12f'(2)=-12 elde edilir.

30. soru

φ(π2,π)\varphi\in\left(\dfrac{\pi}{2},\pi\right) için

sin(π+φ)+cos(πφ)=12\sin(\pi+\varphi)+\cos(\pi-\varphi)=\dfrac12

olduğu biliniyor.

x=cot(πφ)x=\cot(\pi-\varphi), y=3cos(3π2+φ)y=3\cos\left(\dfrac{3\pi}{2}+\varphi\right) ve z=2sin(π2+φ)z=-2\sin\left(\dfrac{\pi}{2}+\varphi\right)

olarak tanımlanıyor.

Bu sayıların küçükten büyüğe doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı göster

Cevap: B — y<z<xy<z<x

İndirgemelerden sinφ+cosφ=1/2\sin\varphi+\cos\varphi=-1/2 elde edilir. sin2φ+cos2φ=1\sin^2\varphi+\cos^2\varphi=1 ve ikinci bölge koşuluyla sinφ=(71)/4\sin\varphi=(\sqrt7-1)/4, cosφ=(7+1)/4\cos\varphi=-(\sqrt7+1)/4 bulunur. Böylece x=cotφ=(4+7)/3x=-\cot\varphi=(4+\sqrt7)/3, y=3sinφ=3(71)/4y=3\sin\varphi=3(\sqrt7-1)/4 ve z=2cosφ=(7+1)/2z=-2\cos\varphi=(\sqrt7+1)/2 olur. zy=(57)/4>0z-y=(5-\sqrt7)/4>0 ve xz=(57)/6>0x-z=(5-\sqrt7)/6>0 olduğundan y<z<xy<z<x elde edilir.

31. soru

Dik koordinat düzleminde K(0,3)K(0, 3) ve L(4,0)L(4, 0) noktalarından geçen dd doğrusu şekilde verilmiştir. dd doğrusunun xx-ekseninin pozitif yönüyle yaptığı açı α\alpha dır.

−1123456−112345xyOαKL

sinα\sin\alpha değeri kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: B — 35\dfrac{3}{5}

dd doğrusunun eğimi m=34m = -\dfrac{3}{4} olup eğim açısı küttür. 1+tan2α=sec2α1 + \tan^2\alpha = \sec^2\alpha bağıntısından sinα=35\sin\alpha = \dfrac{3}{5} bulunur (küt açının sinüsü pozitiftir).

32. soru

Ayrıt uzunluğu 1 birim olan 2 adet küp, birer yüzleri tam örtüşecek biçimde birbirine yapıştırılarak şekildeki gibi bir cisim elde ediliyor. Küpleri oluşturan tüm köşe noktaları arasından iki nokta seçiliyor.

Not: Şekil ölçekli çizilmemiştir.

Buna göre bu cismin seçilen iki köşesi arasındaki uzaklık birim türünden aşağıdakilerden hangisi olamaz?

Cevabı göster

Cevap: A — 7\sqrt{7}

Kısaca — İki birim küpün birleştirilmesiyle oluşan cismin iki köşesi arasındaki uzaklık en fazla 6\sqrt{6} birim olabileceğinden 7\sqrt{7} birim olamaz.

Şekildeki gibi iki birim küp yüz yüze yapıştırıldığında boyutları 2 × 1 × 1 birim olan bir dikdörtgenler prizması elde edilir. Bu prizmanın köşeleri arasındaki koordinat farkları en fazla Δx=2\Delta x = 2, Δy=1\Delta y = 1 ve Δz=1\Delta z = 1 olabilir; dolayısıyla seçilebilecek en uzak iki nokta arasındaki mesafe cisim köşegeni olan 22+12+12=6\sqrt{2^2 + 1^2 + 1^2} = \sqrt{6} birimdir. Seçeneklerdeki 3\sqrt{3} tek bir küpün cisim köşegeni, 2 iki birimlik ayrıt, 5\sqrt{5} ise 2 × 1’lik yüzeyin köşegenidir. Cismin üzerindeki en büyük köşegen uzunluğu 6\sqrt{6} olduğundan iki köşe arasındaki uzaklığın 7\sqrt{7} birim olması geometrik olarak imkânsızdır.

33. soru

Bir çemberin dışındaki PP noktasından çizilen PAPA ve PBPB teğetleri çembere sırasıyla AA ve BB noktalarında değmektedir. Çember üzerindeki CC noktası için m(PAC)=25m(\angle PAC)=25^\circ ve m(PBC)=35m(\angle PBC)=35^\circ dir.

Buna göre, m(APB)m(\angle APB) kaç derecedir?

Cevabı göster

Cevap: B — 60

Kısaca — Teğet-kiriş açı ve çevre açı bağıntılarıyla küçük AB\overset{\frown}{AB} yayının ölçüsü 120120^\circ bulunur ve teğetler arasındaki açı 180120=60180^\circ - 120^\circ = 60^\circ olur.

Teğet-kiriş açının ölçüsü gördüğü yayın ölçüsünün yarısı, yani aynı yayı gören çevre açının ölçüsüne eşittir; dolayısıyla m(ABC)=m(PAC)=25m(\angle ABC) = m(\angle PAC) = 25^\circ ve m(BAC)=m(PBC)=35m(\angle BAC) = m(\angle PBC) = 35^\circ olur. ABCABC üçgeninin iç açıları toplamından m(ACB)=180(25+35)=120m(\angle ACB) = 180^\circ - (25^\circ + 35^\circ) = 120^\circ elde edilir. Bu geniş çevre açının gördüğü büyük ABAB yayı 240240^\circ, dolayısıyla teğet değme noktaları arasındaki küçük AB\overset{\frown}{AB} yayı 360240=120360^\circ - 240^\circ = 120^\circ dir. Dış noktadan çizilen teğetlerin oluşturduğu açı ile gördüğü yakın yayın toplamı 180180^\circ olduğundan m(APB)=180120=60m(\angle APB) = 180^\circ - 120^\circ = 60^\circ bulunur.

34. soru

Dik koordinat düzleminde 2x+y=52x+y=5 doğrusu üzerindeki her nokta önce y=xy=x doğrusuna göre yansıtılıyor, sonra (2,1)(2,-1) vektörü kadar öteleniyor ve son olarak orijin etrafında 180180^\circ döndürülüyor.

Buna göre doğrunun son görüntüsünün denklemi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı göster

Cevap: D — x+2y=5x+2y=-5

Kısaca — Doğru üzerindeki noktaların dönüşüm altındaki koordinat bağıntısından son doğrunun denklemi x+2y=5x+2y=-5 olarak elde edilir.

Doğru üzerindeki bir (x,y)(x,y) noktası sırasıyla y=xy=x yansımasıyla (y,x)(y,x), (2,1)(2,-1) ötelemesiyle (y+2,x1)(y+2, x-1) ve orijin etrafında 180180^\circ dönmeyle (X,Y)=(y2,x+1)(X, Y) = (-y-2, -x+1) noktasına dönüşür. Eski koordinatlar yeniler cinsinden ifade edilirse x=1Yx = 1 - Y ve y=X2y = -X - 2 bulunur. Bu ifadeler 2x+y=52x+y=5 denkleminde yerine yazıldığında 2(1Y)+(X2)=5    X2Y=52(1-Y) + (-X-2) = 5 \implies -X - 2Y = 5 elde edilir. Her iki taraf 1-1 ile çarpıldığında son denklem x+2y=5x+2y=-5 olur. Öteleme vektörünün işaretlerini ters almak ya da 180180^\circ dönmede işaretleri değiştirmemek x+2y=5x+2y=5 çeldiricisine yol açar.

35. soru

Dik koordinat düzleminde orijinden geçen bir çemberin orijindeki teğeti 3x4y=03x-4y=0 doğrusudur. Çember ayrıca (6,2)(6,-2) noktasından geçiyor ve merkezi dördüncü bölgededir.

Buna göre çemberin yarıçapı kaç birimdir?

Cevabı göster

Cevap: D — 5013\dfrac{50}{13}

Kısaca — Çemberin yarıçapı 5013\dfrac{50}{13} birimdir.

Orijindeki teğet 3x4y=03x-4y=0 doğrusunun eğimi 34\dfrac{3}{4} olduğundan, teğete orijinde dik olan normal doğrusunun eğimi 43-\dfrac{4}{3} olur. Merkez bu doğru üzerinde ve IV. bölgede yer aldığından k>0k>0 olmak üzere merkez M(3k,4k)M(3k, -4k) ve orijine uzaklık olan yarıçap R=5kR = 5k birimdir. Çember A(6,2)A(6,-2) noktasından geçtiği için (63k)2+(2+4k)2=(5k)2(6-3k)^2 + (-2+4k)^2 = (5k)^2 eşitliği sağlanmalıdır. İfade açılıp düzenlendiğinde 3636k+9k2+416k+16k2=25k2    4052k=036 - 36k + 9k^2 + 4 - 16k + 16k^2 = 25k^2 \implies 40 - 52k = 0 olup k=1013k = \dfrac{10}{13} bulunur. Buradan yarıçap R=5k=51013=5013R = 5k = 5 \cdot \dfrac{10}{13} = \dfrac{50}{13} birim elde edilir.

36. soru

Dik koordinat düzleminde ABCABC üçgeninin ağırlık merkezi G(2,3)G(2,3) ve [BC][BC] kenarının orta noktası M(5,1)M(5,1)’dir. BB ve CC noktaları 2xy=92x-y=9 doğrusu üzerinde olup BC=6|BC|=6 birimdir.

xyABCMG

Not: Şekil ölçekli çizilmemiştir.

Buna göre, ABCABC üçgeninin alanı kaç birimkaredir?

Cevabı göster

Cevap: D — 7255\dfrac{72\sqrt5}{5}

Kısaca — A(4,7)A(-4,7) tepe noktasının BCBC kenar doğrusuna uzaklığı 245\dfrac{24}{\sqrt{5}} birim olup üçgenin alanı 7255\dfrac{72\sqrt{5}}{5} birimkaredir.

Şekilde G(2,3)G(2,3) ağırlık merkezi [AM][AM] kenarortayı üzerinde yer alır ve kenarortayı 2:12:1 oranında böldüğünden G=A+2M3G = \dfrac{A + 2M}{3} bağıntısı geçerlidir. Buradan AA köşesinin koordinatları A=3G2M=3(2,3)2(5,1)=(4,7)A = 3G - 2M = 3(2,3) - 2(5,1) = (-4,7) olarak bulunur. BB ve CC noktalarının üzerinde bulunduğu 2xy9=02x - y - 9 = 0 doğrusuna AA noktasından indirilen yükseklik formülle hesaplanır: h=2(4)7922+(1)2=245=245h = \dfrac{|2(-4) - 7 - 9|}{\sqrt{2^2 + (-1)^2}} = \dfrac{|-24|}{\sqrt{5}} = \dfrac{24}{\sqrt{5}} birimdir. Taban uzunluğu BC=6|BC| = 6 birim olduğundan üçgenin alanı Alan(ABC)=126245=725=7255\text{Alan}(ABC) = \dfrac{1}{2} \cdot 6 \cdot \dfrac{24}{\sqrt{5}} = \dfrac{72}{\sqrt{5}} = \dfrac{72\sqrt{5}}{5} birimkare elde edilir. AA köşesi yerine ağırlık merkezinin doğruya uzaklığını alıp alan hesaplamak, üçgenin alanının üçte biri olan 2455\dfrac{24\sqrt{5}}{5} sonucuna götürür.

37. soru

[AB][CD][AB] \parallel [CD], AB=2|AB|=2 birim ve CD=14|CD|=14 birim olan ABCDABCD yamuğunda, [AD][AD] ve [BC][BC] yan kenarları üzerindeki noktaları birleştiren ve tabanlara paralel olan bir doğru parçası yamuğu alanları birbirine eşit iki yamuğa ayırmaktadır.

Buna göre, bu doğru parçasının uzunluğu kaç birimdir?

Cevabı göster

Cevap: C — 10

Üstte oluşan küçük yamuğun yüksekliğinin toplam yüksekliğe oranı tt alınıp iki parçanın alan eşitliği yazıldığında, bölen doğru parçasının uzunluğu xx için x2=22+1422=100x^2=\dfrac{2^2+14^2}{2}=100 elde edilir. Buradan x=10x=10 birim bulunur.

38. soru

Yarıçapı 6 cm olan sabit bir dairenin dış çevresinde, yarıçapı 2 cm olan daire biçiminde bir madeni para kaymadan yuvarlanarak başlangıç noktasına varana kadar bir tam tur dolaştırılıyor. Dönme sayısı, dairelerin bulunduğu düzlemde sabit bir doğrultuya göre ölçülmektedir.

Şekil 1

6 cm2 cm

Buna göre, bu hareket boyunca madeni para kendi merkezi etrafında toplam kaç tam tur döner?

Cevabı göster

Cevap: C — 4

Kısaca — Dönen paranın merkezi yarıçapı 6+2=8 cm6 + 2 = 8\text{ cm} olan bir çember çizdiğinden, katettiği yol kendi çevresine bölündüğünde toplam 4 tam tur elde edilir.

Şekil 1'de yarıçapı 6 cm olan sabit daire ile 2 cm yarıçaplı hareketli para gösterilmiştir. Para dıştan kaymadan dolanırken paranın merkezi, sabit dairenin merkezinden R+r=6+2=8 cmR + r = 6 + 2 = 8\text{ cm} uzaklıktaki dairesel bir yörüngede hareket eder. Merkezin aldığı toplam yol 2π8=16π cm2\pi \cdot 8 = 16\pi\text{ cm} olup paranın kendi çevresi 2π2=4π cm2\pi \cdot 2 = 4\pi\text{ cm} olduğundan dönme sayısı 16π4π=4\dfrac{16\pi}{4\pi} = 4 tam turdur. Sabit dairenin çevresini paranın çevresine doğrudan oranlayıp yörünge hareketinden gelen +1+1 tam dönüşü hesaba katmamak, öğrencileri en güçlü çeldirici olan 3 yanıtına düşürür.

39. soru

Ayrıt uzunluğu 6 birim olan bir küpün AA köşesinde birleşen üç ayrıtının orta noktaları KK, LL ve MM’dir.

AKLMG

Not: Şekil ölçekli çizilmemiştir.

Buna göre, küpün AA’ya karşıt köşesi GG’nin KLMKLM düzlemine uzaklığı kaç birimdir?

Cevabı göster

Cevap: C — 535\sqrt{3}

Kısaca — GG noktasının KLMKLM düzlemine uzaklığı 535\sqrt{3} birimdir.

Küpün AA köşesini orijin (0,0,0)(0,0,0) kabul ettiğimizde, eksenler üzerindeki orta noktalar K(3,0,0)K(3,0,0), L(0,3,0)L(0,3,0) ve M(0,0,3)M(0,0,3) olur; bu noktalardan geçen düzlemin denklemi x3+y3+z3=1\dfrac{x}{3}+\dfrac{y}{3}+\dfrac{z}{3}=1, yani x+y+z3=0x+y+z-3=0 biçimindedir. Karşıt köşe olan G(6,6,6)G(6,6,6) noktasının bu düzleme olan dik uzaklığı ise noktanın düzleme uzaklığı formülüyle d=6+6+6312+12+12=153=53d = \dfrac{|6+6+6-3|}{\sqrt{1^2+1^2+1^2}} = \dfrac{15}{\sqrt{3}} = 5\sqrt{3} birim olarak hesaplanır. Şekilde sarı kesikli çizgilerle gösterilen KLMKLM düzleminin AGAG cisim köşegenine dik olduğunu ve köşegeni AA’dan 3\sqrt{3}, GG’den 535\sqrt{3} birim uzaklıkta kestiğini görmek de pratik bir çözüm sunar.

40. soru

Dik koordinat düzleminde P(2,1)P(2,1) noktasından geçen bir dd doğrusu, pozitif xx ve yy eksenlerini sırasıyla AA ve BB noktalarında kesmektedir. [AB][AB] doğru parçasının orta noktası MM olmak üzere, MM noktasının x+2y=6x+2y=6 doğrusu üzerinde olduğu biliniyor.

Bu koşulları sağlayan iki farklı dd doğrusu vardır.

Buna göre bu doğrulara karşılık gelen iki farklı MM noktası arasındaki uzaklık kaç birimdir?

Cevabı göster

Cevap: E — 15\sqrt{15}

Kısaca — İki orta noktanın koordinat farkları x1x2=23|x_1-x_2|=2\sqrt{3} ve y1y2=3|y_1-y_2|=\sqrt{3} olup aralarındaki uzaklık 15\sqrt{15} birimdir.

Eksenleri kestiği noktalar A(a,0)A(a,0) ve B(0,b)B(0,b) seçildiğinde [AB][AB]’nin orta noktası M(x0,y0)=(a2,b2)M(x_0,y_0) = \left(\dfrac{a}{2},\dfrac{b}{2}\right) olur. MM noktası x+2y=6x+2y=6 doğrusu üzerinde olduğundan a2+2(b2)=6    a+2b=12\dfrac{a}{2} + 2\left(\dfrac{b}{2}\right) = 6 \implies a+2b=12, dolayısıyla x0+2y0=6x_0+2y_0=6 elde edilir. dd doğrusu P(2,1)P(2,1) noktasından geçtiğinden 2a+1b=1    a+2bab=1\dfrac{2}{a}+\dfrac{1}{b}=1 \implies \dfrac{a+2b}{ab}=1 ve buradan ab=12ab=12 bulunur. a=2x0a=2x_0 ve b=2y0b=2y_0 yazıldığında x0y0=3x_0 y_0 = 3 olur; x0=62y0x_0 = 6-2y_0 ifadesi yerine yazılırsa 2y026y0+3=02y_0^2 - 6y_0 + 3 = 0 denklemi çıkar. Kökler farkından y1y2=Δ2=122=3|y_1-y_2| = \dfrac{\sqrt{\Delta}}{2} = \dfrac{\sqrt{12}}{2} = \sqrt{3} ve x1x2=2y1y2=23|x_1-x_2| = 2|y_1-y_2| = 2\sqrt{3} olup iki nokta arasındaki uzaklık (23)2+(3)2=15\sqrt{(2\sqrt{3})^2 + (\sqrt{3})^2} = \sqrt{15} birimdir.

Uygulamada süre işler, ara verip kaldığın yerden devam edebilirsin, bittiğinde her sorunun çözümünü ve sınavın kendi ölçeğinde bir puan tahmini görürsün.

Denemenin tamamını uygulamada gir

Kâğıdın diğer bölümleri

AYT denemesinin tamamı · AYT hakkında her şey